دانشگاه رازی مطالعات اقتصاد سیاسی بین الملل 2383-3602 مقالات آماده انتشار 2026 03 23 The Relationship between Iran’s Foreign Policy and Economic Development in Light of Future-Making Trends in Global Political Economy (Up to 2040) رابطه سیاست خارجی و توسعۀ اقتصادی ایران در پرتو روندهای آینده‌ساز اقتصاد سیاسی جهانی (تا 2040) 4217 10.22126/ipes.2026.13122.1794 FA همت ایمانی دکتری روابط بین الملل از دانشگاه علامه طباطبایی 0009-0001-1449-414X Journal Article 2025 11 09 The present study examines the relationship between Iran’s foreign policy and its economic development within the context of emerging global transformations up to the year 2040. In addition to documentary studies, this research employs the futures studies approach (Delphi method and scenario writing). The main concern was: “Considering the emerging transformations in the global political economy, what impact will foreign policy have on Iran’s economic development by 2040?” Accordingly, after explaining the theoretical concepts of the study (neoliberalism, virtual state, and networked world), the role of emerging technologies and the potential transformation of the global political-economic order are discussed. Subsequently, through the Delphi method, the initial megatrends identified from documentary studies were verified and prioritized, and the role of foreign policy in Iran’s economic development was assessed from the viewpoint of experts in line with emerging global economic trends. Based on the Delphi results, three research scenarios were designed: The “Chaotic World” (undesirable scenario), “Flexible Bipolarity” (tolerable scenario), and the “Networked World” (desirable scenario). The final finding of the study is that Iran’s foreign policy can play a facilitating role in advancing economic development only if it pursues and implements fifteen strategic directions in accordance with nine key drivers of the global political economy (up to 2040). From the perspective of this study, in a networked world environment, achieving Iran’s economic development is possible through adopting a network-oriented approach in foreign policy—by maintaining balanced and continuous interactions with diverse actors in the global economic arena to utilize various national, regional, and global capabilities and to remove international barriers to Iran’s development. چکیده<br /> پژوهش حاضر به بررسی رابطه بین سیاست خارجی و توسعه‌ی اقتصادی ایران در بستر تحولات نوین جهانی تا سال 2040 می‌پردازد. این پژوهش علاوه بر مطالعات اسنادی، با بهره‌گیری از روش آینده‌پژوهی (روش دلفی و سناریونویسی) انجام شده است. دغدغه اصلی این بود که «با توجه به تحولات نوظهور اقتصاد سیاسی جهانی، سیاست خارجی چه تأثیری بر توسعه اقتصادی ایران تا سال 2040 خواهد داشت؟»؛ در این راستا، به تشریح مفاهیم نظری پژوهش (نئولیبرالیسم، دولت مجازی و جهان شبکه‌ای) و امکان تحول در نظم اقتصاد سیاسی جهانی پرداخته شده است. در ادامه با اجرای روش دلفی، کلان‌روندهای اولیه حاصل از مطالعات اسنادی، راستی‌آزمایی و اولویت‌بندی شده و همچنین نقش سیاست خارجی در توسعه اقتصادی ایران متناسب با روندهای نوپدید اقتصاد جهانی از دیدگاه نخبگان مورد ارزیابی قرار گرفته است. سپس براساس نتایج دلفی، سناریوهای پژوهش تحت عنوان «جهان آشفته» (سناریوی نامطلوب)، «دوقطبی منعطف» (سناریوی قابل تحمل) و «جهان شبکه‌ای» (سناریوی مطلوب) طراحی شده است. یافته نهایی پژوهش این است که سیاست خارجی ایران در صورتی می‌تواند در پیشبرد توسعه اقتصادی نقش تسهیل‌گری داشته باشد که متناسب با پیشران‌های 9 گانه اقتصاد سیاسی جهانی (تا 2040)، راهبردهای 15 گانه را پیگیری و محقق سازد. از دید این پژوهش در محیط جهان شبکه‌ای، دستیابی به توسعه‌ اقتصادی ایران با در پیش گرفتن رویکرد شبکه‌ای در سیاست خارجی از طریق تعامل متوازن و مستمر با بازیگران متنوع عرصه اقتصاد و بهره‌گیری از قابلیت‌های گوناگون ملی، منطقه‌ای و جهانی و رفع موانع بین‌المللی، مقدور است.<br /> کلیدواژه‌ها: اقتصاد سیاسی جهانی، فناوری‌های نوظهور، جهان شبکه‌ای، ایران، سیاست خارجی، توسعه اقتصادی.