دانشگاه رازی مطالعات اقتصاد سیاسی بین الملل 2383-3602 مقالات آماده انتشار 2026 06 26 Russia&#039;s Economic Diplomacy towards the Gulf Cooperation Council (GCC) Member States in the Context of the Ukraine Crisis دیپلماسی اقتصادی روسیه در قبال کشورهای عضو شورای همکاری خلیج‌فارس در پرتو بحران اوکراین 4357 10.22126/ipes.2026.12934.1782 FA پرهام پوررمضان پژوهشگر ،گروه کشمکش و همکاری در خاورمیانه،مرکز پژوهش های علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه،تهران ،ایران 0000-0001-7375-0054 فرشته بهرامی پور دانشگاه اصفهان 0000-0002-4927-0509 Journal Article 2025 10 04 This paper examines Russia&#039;s economic diplomacy towards the member states of the Gulf Cooperation Council (GCC) in the context of the Ukraine crisis. The central research question is: What instruments does Russia&#039;s economic diplomacy employ towards the GCC states, and what objectives does it pursue under the conditions of the Ukraine crisis? The hypothesis posits that the Ukraine crisis, by restricting Russia&#039;s access to Western markets and investments, has heightened the importance of economic diplomacy with non-Western partners. Consequently, Russia has sought to consolidate its geopolitical and economic standing in the region by leveraging energy agreements, alternative payment mechanisms, and joint investment funds.<br /> <br /> Employing a qualitative and descriptive-analytical methodology, the study collects data from library sources, academic articles, and official statistical reports up to the year 2025. An analysis of economic, trade, and investment trends reveals that GCC states, particularly the UAE and Qatar, have engaged with Russia flexibly and proactively. In contrast, others, such as Bahrain and Kuwait, have adopted a more cautious approach. Cooperation has primarily focused on energy, joint investments, trade, and alternative financial mechanisms.<br /> <br /> The findings indicate that Russia&#039;s economic diplomacy has successfully mitigated the impact of Western sanctions by establishing energy agreements, joint investment funds, and developing alternative financial channels, thereby fostering a stable network of economic cooperation in the region. However, structural limitations, international pressures, and the GCC members&#039; security dependencies have prevented the formation of a full economic alliance. Therefore, Russia&#039;s engagement with the GCC is projected to continue on a project-specific and multilateral basis in the short to medium term, with the potential for long-term cooperation contingent upon designing institutional frameworks and effective risk management. این مقاله به بررسی دیپلماسی اقتصادی روسیه در قبال کشورهای عضو شورای همکاری خلیج‌ فارس در پرتو بحران اوکراین می‌پردازد. پرسش اصلی پژوهش این است: دیپلماسی اقتصادی روسیه نسبت به کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس در شرایط بحران اوکراین از چه ابزارهایی استفاده می‌کند و چه اهدافی را دنبال می‌کند؟ فرضیه پژوهش این است که: بحران اوکراین، با محدود کردن دسترسی روسیه به بازارها و سرمایه‌گذاری‌های غربی، موجب افزایش اهمیت دیپلماسی اقتصادی در تعامل با شرکای غیرغربی شده و روسیه تلاش کرده است با بهره‌گیری از توافق‌های انرژی، روش‌های پرداخت جایگزین و صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک، موقعیت ژئوپلیتیکی و اقتصادی خود را در منطقه تثبیت کند. روش پژوهش کیفی و توصیفی-تحلیلی بوده و داده‌ها از منابع کتابخانه‌ای، مقالات علمی، گزارش‌های رسمی و آماری معتبر تا سال ۲۰۲۵ جمع‌آوری شده است. تحلیل روندهای اقتصادی، تجاری و سرمایه‌گذاری روسیه با کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس نشان می‌دهد که این کشورها، به‌ویژه امارات و قطر، با انعطاف و فعالانه وارد تعاملات اقتصادی شده‌اند، درحالی‌که برخی دیگر مانند بحرین و کویت، رویکرد محافظه‌کارانه‌ای داشته‌اند. همکاری‌ها عمدتاً بر حوزه انرژی، سرمایه‌گذاری‌های مشترک، تجارت و سازوکارهای مالی جایگزین متمرکز بوده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که دیپلماسی اقتصادی روسیه توانسته است با ایجاد توافقنامه‌های انرژی، صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک و توسعه مسیرهای مالی جایگزین، آثار تحریم‌های غربی را کاهش دهد و شبکه‌ای پایدار از همکاری‌های اقتصادی در منطقه ایجاد کند. بااین‌حال، محدودیت‌های ساختاری، فشارهای بین‌المللی و وابستگی‌های امنیتی کشورهای شورا مانع از شکل‌گیری یک اتحاد اقتصادی کامل شده است؛ بنابراین، تعامل روسیه با شورای همکاری خلیج‌فارس در کوتاه‌مدت و میان‌مدت به شکل پروژه‌محور و چندجانبه ادامه می‌یابد و ظرفیت‌های بلندمدت همکاری در گرو طراحی سازوکارهای نهادی و مدیریت ریسک است.