دانشگاه رازی مطالعات اقتصاد سیاسی بین الملل 2383-3602 9 2 2026 09 22 Transnational Corporations and China's Economic Diplomacy: A Case Study of Huawei شرکت‌های فراملی و دیپلماسی اقتصادی چین؛ مطالعه موردی شرکت هواوی 1 24 4282 10.22126/ipes.2026.12737.1768 FA فریبرز ارغوانی پیرسلامی دانشیار روابط بین‎الملل، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. 0000-0002-6180-7751 محمدجواد علیزاده دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مطالعات منطقه‌ای، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. آرزو محمودی برام دانش‌آموخته کارشناسی ارشد روابط بین‌الملل، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. Journal Article 2025 09 05 The economic activities of Chinese companies abroad demonstrate the importance of economic diplomacy as a tool in the foreign policy of Chinese leaders. This study, by acknowledging the expanding role of transnational corporations in China's economic diplomacy and focusing on the position of Huawei, aims to assess the role of these companies in the country's economic diplomacy as its primary objective. This article raises the question of what impact Chinese transnational corporations, including Huawei, had on the country's economic diplomacy. It believes that Chinese transnational corporations, including Huawei, have played a crucial role in strengthening China's economic diplomacy, particularly in connecting the country to the global economy and fostering interdependence, by leveraging government support. The findings of this study, which are based on a case study method and an examination of data and statistics on the activities of these companies, show that Chinese transnational companies, including Huawei, have enjoyed high growth and expansion at the global level by using modern technologies, making significant investments in research and development, and paying attention to the global market context; as Huawei, as one of the top giants of telecommunications and Internet technologies, earns most of its profits outside China's borders, which is of great importance in strengthening China's economic diplomacy. Introduction Over the past two decades, the nature of states has shifted from purely territorial units to market-oriented and economy-based entities. This fundamental transformation has replaced traditional diplomacy with economic diplomacy as the primary tool in international interactions. In this context, China has laid the foundation for modern China through comprehensive economic reforms since the Deng Xiaoping era and by supporting domestic companies in sectors such as oil, financial services, and communication technologies. Chinese companies, by expanding their markets to Europe and America, have not only created a safety margin for the national economy but have also provided a new structural power for the country that forces other nations to cooperate. In this chain of success, Huawei is recognized as a symbol of China's economic development and progress, having overcome obstacles to capture a significant portion of global markets. The Chinese government, aware of this potential, deems supporting these companies essential for its national development. Theoretical Framework This research utilizes the theory of Liberalism and, specifically, the school of Interdependence. According to this theory, in the contemporary international system, state and non-state actors have become interdependent through the free flow of capital, goods, technology, and information. Within the framework of China’s economic diplomacy, interdependence means utilizing economic tools as leverage to strengthen relations and create mutual influence. Transnational corporations like Huawei act as the executive arm of this approach; on one hand, by exporting technology and participating in infrastructure projects, they create dependency between the host country and China, and on the other hand, by transferring capital and creating jobs, they strengthen long-term ties. This mechanism brings economic relations to a level where severance is costly for both sides. Method The research employs a case study method. By examining data and statistics on the activities of Chinese transnational corporations—with a specific focus on Huawei—it aims to assess their role in the country’s economic diplomacy. The study analyzes indicators such as research and development (R&D) investments, global market expansion, and patent registrations to clarify this impact. Discussion and Findings The study finds that China’s economic diplomacy employs several key tools to achieve its goals: Macro-policy tools: Strategies such as "Peaceful Rise," the "Belt and Road Initiative," and the "Chinese Dream" provide the context for international economic engagement. Executive tools: These include special economic zones, free trade agreements, and economic aid to developing countries. Capital flow: Inward foreign direct investment (FDI) to China reached $163.2 billion in 2023. China’s outward FDI also hit a record $162.7 billion in 2023. Specifically for Huawei, findings indicate it is a global leader in telecommunications, operating in over 170 countries. The company reinvests 10% to 15% of its revenue into R&D, totaling approximately $73 billion over the last decade. In 2024, Huawei spent 179.7 billion yuan (20.8% of its annual revenue) on R&D. Its patent portfolio grew from 50,377 in 2015 to over 150,000 by 2024. By establishing technical centers in regions like Eastern Europe and Central Asia, Huawei creates knowledge-based interdependence that makes technological substitution difficult for host nations. Conclusion The research concludes that transnational corporations, particularly Huawei, act as strategic instruments of China’s economic diplomacy rather than mere economic entities. These companies have bolstered Beijing’s bargaining power by fostering technological interdependence and intertwining interests. While U.S. sanctions revealed vulnerabilities, Huawei responded by strengthening domestic supply chains and investing in semiconductor startups to achieve technological self-sufficiency. Ultimately, Huawei represents the conversion of economic interest into political capital, anchoring China’s strategic influence through technical standardization and global infrastructure. Ethical Considerations Not applicable Funding Not applicable Conflict of interest The authors declare no conflict of interest فعالیت‌های اقتصادی شرکت‌های چینی در خارج از این کشور نشان از اهمیت یافتن مؤلفه دیپلماسی اقتصادی به‌مثابه یک ابزار در سیاست خارجی رهبران چین دارد. این پژوهش با اذعان به نقش رو به گسترش شرکت‌های فراملی در دیپلماسی اقتصادی چین و محوریت دادن به جایگاه شرکت هواوی، ارزیابی نقش این شرکت‌ها در دیپلماسی اقتصادی این کشور را مهم‌ترین هدف خود می‌داند. این مقاله با طرح این پرسش که شرکت‌های فراملی چینی ازجمله شرکت هواوی چه تأثیری بر دیپلماسی اقتصادی این کشور گذاشته‌اند؟ معتقد است که شرکت‌های فراملی چینی ازجمله شرکت هواوی با اتکا به حمایت‌های دولتی توانسته‌اند از طریق تقویت جریان سرمایه‌گذاری، یافتن بازارهای مصرفی و بهره‌گیری از فناوری‌های پیشرفته جهانی و انتقال آن به داخل نقش مهمی در تقویت دیپلماسی اقتصادی چین، به‌ویژه پیوند زدن این کشور به اقتصاد جهانی و ایجاد وابستگی متقابل ایفا کنند. یافته‌های این پژوهش که مبتنی بر روش مطالعه موردی و بررسی داده‌ها و آمارهای فعالیت این شرکت‌ها به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که شرکت‌های فراملی چینی ازجمله هواوی با به‌کارگیری فناوری‌های روز، سرمایه‌گذاری‌های کلان در امر تحقیق و توسعه و توجه به بستر بازارهای جهانی از رشد و گسترش بالایی در سطح جهانی برخوردار شده‌اند؛ چنان‎که شرکت هواوی به‌مثابه یکی از برترین غول‌های فناوری‌های مخابراتی و اینترنتی بیشترین سود خود را خارج از مرزهای چین به دست می‌آورد که همین امر در تقویت دیپلماسی اقتصادی چین از اهمیت بالایی برخوردار است.

https://ipes.razi.ac.ir/article_4282_540ac2868321496fa4f4e291509fd47f.pdf

دانشگاه رازی مطالعات اقتصاد سیاسی بین الملل 2383-3602 9 2 2026 09 22 The Emergence of Corridors and the Changing Geopolitical Connectivity of Countries in the New World Order ظهور کریدورها و تغییر اتصال ژئوپلیتیکی کشورها در نظم نوین جهانی 25 45 4305 10.22126/ipes.2026.12243.1753 FA وحید رنجبر حیدری استادیار روابط بین‌الملل گروه علوم سیاسی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران. Journal Article 2025 05 26 The position of corridors in the new world order and economic and geopolitical equations have made the creation and exploitation of corridors one of the main issues of cooperation between neighbouring countries. The important issue is that corridors, beyond their economic role, have become a tool for strengthening political influence and creating regional security in the new world order, and given the vital role of corridors in the development of regional and global trade, many countries are interested in investing in the creation and completion of these corridors. The main question of the research was: What is the position and role of corridors in the new world order? Based on the findings of the descriptive-analytical research method and with the benefit of library and documentary information, and based on the theoretical framework of the new world order that emphasizes; The transformation in the geometry of the international system includes: changes in the polarization of power, the nature of the international system, the nature of international relations and international norms, and leads to a fundamental change in the rules and values governing the world system, the research hypothesis was based on the principle that; Corridor competition between great powers in the era of connectivity brings peace or tension. Therefore, many tensions and wars pursue economic goals alongside political goals, and the strategic plan of governments in the new world order is a "multifaceted interactionist-Equilibrium" plan that is pursued by utilizing the various opportunities and capacities of the corridor. جایگاه کریدورها در نظم نوین جهانی و معادلات اقتصادی و ژئوپلیتیکی، موجب شده که ایجاد و بهره‌برداری از کریدورها به یکی از اصلی‌ترین موضوعات همکاری کشورهای هم سو تبدیل گردد. مسئله مهم این است که کریدورها، فراتر از نقش اقتصادی، به ابزاری جهت تقویت نفوذ سیاسی و ایجاد امنیت منطقه‌ای در نظم جدید جهانی مبدل شده‌اند و با توجه به نقش حیاتی کریدورها در توسعه تجارت منطقه‌ای و جهانی، بسیاری از کشورها علاقه‌مند به سرمایه‌گذاری در ایجاد و تکمیل این کریدورها هستند. سؤال اصلی پژوهش این بود که جایگاه و نقش کریدورها در نظم جدید جهانی چگونه است؟ بر اساس یافته‌های حاصل از روش پژوهش توصیفی- تحلیلی و با بهره‌مندی از اطلاعات کتابخانه‌ای و اسنادی و بر اساس چارچوب نظری نظم نوین جهانی که تأکید دارد؛ تحول در هندسه نظام بین‌الملل شامل: تغییر در قطب‌بندی قدرت، ماهیت نظام بین‌الملل، سرشت روابط بین‌الملل و هنجارهای بین‌المللی بوده و به تغییر بنیادین در قواعد و ارزش‌های حاکم بر نظام جهانی می‌انجامد، فرضیه پژوهش بر این اصل استوار شد که؛ رقابت کریدوری قدرت‌های بزرگ در عصر اتصال، صلح یا تنش به ارمغان می‌آورد، بنابراین بسیاری از تنش‌ها و جنگ‌ها، اهداف اقتصادی را در کنار اهداف سیاسی دنبال می‌نمایند و طرح راهبردی دولت‌ها در نظم نوین جهانی، طرح «تعامل‌گرا-تعادل‌گرای چندوجهی» است که با استفاده از فرصت‌ها و ظرفیت‌های مختلف کریدوری دنبال می‌گردد.

https://ipes.razi.ac.ir/article_4305_ad412dc71a8f8eed4423fea1681437bd.pdf

دانشگاه رازی مطالعات اقتصاد سیاسی بین الملل 2383-3602 9 2 2026 09 22 International Political Economy of Iran-Saudi Arabia Oil Relations in the Light of China-United States Competition Based on Game Theory اقتصاد سیاسی بین‌الملل روابط نفتی ایران و عربستان در پرتو رقابت چین و ایالات متحده بر اساس نظریه بازی‌ها 47 64 4243 10.22126/ipes.2026.12087.1744 FA رضا معبودی دانشیار و عضو هیئت‌علمی گروه اقتصاد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت‎الله بروجردی، بروجرد، ایران. نادر حبیبی استادیار و عضو هیئت‌علمی گروه ریاضی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه آیت‎الله بروجردی، بروجرد، ایران. 0000-0001-8663-6488 عبدالمجید سیفی دانشیار و عضو هیئت‌علمی گروه علوم سیاسی دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت‎الله بروجردی، بروجرد، ایران. Journal Article 2025 04 30 Governments act to achieve their national interests, considering national goals and geopolitical and geoeconomic requirements. This action occurs in a dynamic environment because the decisions and actions of other actors can affect the government's behavior, and this dynamic activism guides the government towards an optimal point. This type of activism can also be observed in the oil relations between Iran and Saudi Arabia. The oil relations between Iran and Saudi Arabia occur in an environment influenced by two important trans regional actors, the United States and China. The present study analyzes the actions and reactions to the oil relations between Iran and Saudi Arabia using a game theory approach. The findings show that, in both the static and dynamic states, continued enrichment could be part of Iran's dominant strategy. If Iran, within the framework of an agreement or by enhancing its level of national power and deterrence, can maintain its enrichment capacity and also enhance its level of activism in the region and the international system, as well as create a balance in its foreign policy, it can place the United States and Western governments in a position where they are forced to lift or seriously ease sanctions against Iran, the optimal situation will be achieved for Iran. In this case, by maintaining high oil sales to China, Iran can gain maximum game-theoretic points in its oil relations with Saudi Arabia. دولت‎ها با توجه به اهداف ملی و مقتضیات ژئوپلیتکی و ژئواکونومیکی برای تحقق منافع ملی خود اقدام می‎کنند. این اقدام در محیطی پویا رخ می‎دهد زیرا تصمیمات و کنش‎های سایر کنش‎گران می‎تواند بر نوع رفتار دولت تأثیر گذاشته و این کنش‎گری پویا دولت را به سمت نقطه بهینه رهنمون می‎سازد. این نوع کنش‎گری را می‎توان در روابط نفتی ایران و عربستان نیز مشاهده نمود. روابط نفتی ایران و عربستان در محیطی رخ می‎دهد که دو کنش‎گر مهم فرامنطقه‎ای یعنی ایالات متحده و چین بر آن تأثیرگذار هستند. پژوهش حاضر با بهره‎گیری از رهیافت نظریه بازی به تحلیل کنش و واکنش روابط نفتی بین ایران و عربستان پرداخته است. یافته‎ها نشان می‎دهند هم در حالت ایستا و هم در حالت پویا، تداوم غنی‎سازی می‎تواند جزئی از راهبرد غالب ایران باشد. اگر ایران در چارچوب یک توافق یا از طریق ارتقای سطح قدرت ملی و بازدارندگی بتواند ضمن حفظ توان غنی‎سازی و همچنین ارتقای سطح کنش‎گری خود در منطقه و نظام بین‎المللی و همچنین ایجاد توازن در سیاست خارجی خود بتواند ایالات متحده و دولت‎های غربی را در موقعیتی قرار دهد که آن‌ها مجبور به الغا یا تخفیف جدی تحریم‎ها بر ضد ایران شوند حالت بهینه برای ایران حاصل خواهد شد. در این حالت با حفظ فروش بالای نفت به چین، ایران می‎تواند حداکثر امتیاز را بر اساس نظریه بازی‎ها در روابط نفتی خود با عربستان سعودی کسب کند.

https://ipes.razi.ac.ir/article_4243_3914105981e9f7d15285716958edd4dc.pdf

دانشگاه رازی مطالعات اقتصاد سیاسی بین الملل 2383-3602 9 2 2026 09 22 Foundations and Consequences of Central and South Asia Geo-Economic Connection: Iran's Position and Interests بنیان‌ها و برون‎دادهای اتصال ژئواکونومیکی آسیای مرکزی و جنوبی: موقعیت و منافع ایران 89 108 4479 10.22126/ipes.2026.11063.1691 FA امید رحیمی دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. 0009-0005-0234-2017 مهدی هدایتی شهیدانی دانشیار روابط بین‌الملل، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. 0000-0002-5145-8885 سجاد بهرامی مقدم استادیار روابط بین‌الملل، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. 0000-0002-0821-8763 Journal Article 2024 09 07 The geo-economic connectivity of Central and South Asia was resumed as an American idea from 2011 and developed within the framework of the pragmatism of the countries of the two regions. This plan connects the two regions of Central and South Asia geo-economically through the triple channels of trade, transit, and energy. Such a connection with changing the flow of the economy in the heart of Asia affected the interests of many actors not only at the economic and geo-economic level, but also at the geo-political level. The way of this influence is also dependent on the realization process, and the level of realization of this connection in the aforementioned three axes, and the evaluation of Iran's position and interests is the aim of this article. From this point of view, this article seeks to answer the question, what will be the results of the geo-economic connection of Central Asia on the position and interests of the Islamic Republic of Iran? To answer this question, in this article, an attempt is made to first examine the historical process and the process of restoring the geo-economic connection of Central and South Asia, and then, relying on the model of geo-economic inter-regionalism, its level and prospects are evaluated. The findings of the research show that the development of this project has improved Iran's security in a positive way, and from a pragmatic point of view, there are some strategic benefits in Iran's geo-economic position. In this process, with a consolidated approach and relying on comparative strategy, an effort is made to evaluate the causal relationship between this process and the interests and position of Iran, and provide an answer to the main question. اتصال ژئواکونومیک آسیای مرکزی و جنوبی به‌عنوان یک ایده آمریکایی از سال 2011 از سر گرفته شد و در چارچوب عمل‌گرایی کشورهای دو منطقه توسعه یافت. این طرح دو منطقه آسیای مرکزی و جنوبی را از طریق کانال‌های سه‌گانه تجارت، ترانزیت و انرژی به لحاظ ژئواکونومیک به یکدیگر متصل می‌سازد. چنین اتصالی با تغییر جریانِ اقتصاد در قلب آسیا منافع بسیاری از بازیگران را نه‌تنها در سطح اقتصادی و ژئواکونومیک، بلکه در سطح ژئوپلیتیکی نیز تحت تأثیر قرار داد. چگونگی این تأثیرگذاری نیز به فرایند تحقق و سطح تحقق این اتصال در سه محور فوق‌الذکر وابسته است و ارزیابی موقعیت و منافع ایران هدف مقاله حاضر است. از این منظر این مقاله در پی پاسخ به این سؤال است که اتصال ژئواکونومیک آسیای مرکزی چه برون‎دادهایی بر موقعیت و منافع جمهوری اسلامی ایران خواهد داشت؟ برای پاسخ به این سؤال در این مقاله تلاش می‌شود تا نخست روند تاریخی و فرایند بازیابی اتصال ژئواکونومیک آسیای مرکزی و جنوبی مورد بررسی قرار گرفته و سپس با اتکا به مدل میان‌منطقه‌گرایی ژئواکونومیک، سطح و چشم‌انداز آن ارزیابی شود. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد توسعه این پروژه به‌صورت ایجابی امنیت ایران را ارتقاء داده و در صورت نگاه عمل‌گرایانه، برخی منافع استراتژیک در موقعیت ژئواکونومیک ایران در آن وجود دارد. در فراخور این فرایند نیز با رویکرد تلفیقی و اتکا به استراتژی قیاسی، تلاش می‌شود تا رابطه علی بین این فرایند و منافع و موقعیت ایران ارزیابی شده و پاسخ به پرسش اصلی ارائه گردد.

https://ipes.razi.ac.ir/article_4479_f08d13f3d11280917686be7b37f62220.pdf

دانشگاه رازی مطالعات اقتصاد سیاسی بین الملل 2383-3602 9 2 2026 09 22 A Review of the Political Economy of Space as a New Theory in Urban Design مروری بر اقتصاد سیاسی فضا به‌مثابه نظریه نوین در طراحی شهری 109 127 4218 10.22126/ipes.2026.12510.1761 FA آرزو جمشیدی شیخ آبادی دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران. کیومرث حبیبی استاد گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران. مهدی سعیدی استادیار گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران. 0000-0001-8282-0181 Journal Article 2025 07 27 The political economy of space is an interdisciplinary field that analyzes the interactions between economic forces, governmental policies, and spatial structures, particularly in the contemporary era, focusing on their reciprocal impacts on spatial distribution and urban development. This approach enables urban designers and planners to evaluate their decisions within a broader context of social, economic, and political relations. In the context of globalization and rapid economic transformations, the political economy of space serves as an analytical tool to provide a more precise understanding of the challenges and opportunities in urban design. This study aims to elucidate the position of this theory in urban design and examine its application in Iranian urban programs, while also addressing the challenges facing the field. The research adopts a qualitative approach with a review–analytical methodology based on documentary and library studies. Findings indicate that economic and political structures and policies in different periods, both before and after the revolution, have played a decisive role in shaping urban development patterns in Iran, resulting in spatial inequality, centralization, uneven development, and structural dependency. Therefore, the analysis of space cannot be separated from power relations and economic forces, and this approach can provide a foundation for reforming urban design processes in Iran. اقتصاد‌ سیاسی فضا حوزه‌ای چندرشته‌ای است که به تحلیل تعامل میان نیروهای اقتصادی، سیاست‌های دولتی و ساختارهای فضایی، به‌ویژه در دوره معاصر می‌پردازد و بر تأثیرات متقابل این عوامل بر توزیع فضایی و توسعه شهری تمرکز دارد. این رویکرد به طراحان و برنامه‌ریزان شهری امکان می‌دهد تصمیم‌های خود را در بستری جامع‌تر از روابط اجتماعی، اقتصادی و سیاسی ارزیابی کنند. در شرایط جهانی‌شدن و تحولات سریع اقتصادی، اقتصاد سیاسی فضا به‌عنوان ابزاری تحلیلی می‌تواند درک دقیق‌تری از چالش‌ها و فرصت‌های طراحی شهری فراهم آورد. مقاله حاضر با هدف تبیین جایگاه این نظریه در طراحی شهری و بررسی آن در برنامه‌های ایران تدوین شده و همچنین به چالش‌های پیش روی این حوزه می‌پردازد. پژوهش با رویکرد کیفی و روش مروری–تحلیلی و مبتنی بر مطالعات اسنادی و کتابخانه‌ای انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد سیاست‌ها و ساختارهای اقتصادی–سیاسی در دوره‌های مختلف، چه پیش و چه پس از انقلاب، نقشی تعیین‌کننده در شکل‌گیری الگوهای توسعه شهری ایران داشته و به نابرابری فضایی، تمرکزگرایی، توسعه نامتوازن و وابستگی ساختاری انجامیده‌اند. ازاین‌رو، تحلیل فضا بدون توجه به روابط قدرت و نیروهای اقتصادی ممکن نیست و این رویکرد می‌تواند مبنای اصلاح فرایندهای طراحی شهری در ایران باشد.

https://ipes.razi.ac.ir/article_4218_64f22bb56af6a74c249afc7eff1aa933.pdf

دانشگاه رازی مطالعات اقتصاد سیاسی بین الملل 2383-3602 9 2 2026 09 22 The Impact of Foreign Policy Costs on American Global Power تأثیر هزینه‌های سیاست خارجی بر قدرت آمریکا 129 149 4423 10.22126/ipes.2026.12693.1766 FA عبداله قنبرلو دانشیار روابط بین‌الملل در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران. 0009-0001-8664-9008 Journal Article 2025 08 26 The recent US developments, more specifically following Donald Trump's re-election have caused expanding the idea of "the US as a declining superpower" more than before. Advocates of this notion rely on both alarming data indicating America's weakening and theories regarding decline as inevitable fate of all great powers. The question of this article is whether the US is doomed to an inevitable decline, or it still has the possibility of reproducing its power and hegemony. It seems that the American economy because of several reasons especially the heavy costs of overburdened foreign policy has encountered challenges threatening continuation of the current position of power. However, the decline and power cycle is not indispensable for the current century, since the US has strong capacities to restore hegemonic power. The concept of foreign policy costs here refers to all the costs that the US government has willingly or unwillingly accepted in the course of maintaining and developing the liberal international order. The hypothesis while being influenced by the declinist theories, tends to criticize them. A combination of quantitative and qualitative data will be used to confirm the hypothesis. تحولات اخیر در آمریکا ازجمله پس از به قدرت رسیدن مجدد دونالد ترامپ موجب شده ایده «آمریکا به‌مثابه یک ابرقدرت در حال افول» بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد. مدافعان این سناریو در کنار استناد به شواهد و داده‌هایی که نشانه تضعیف آمریکا به نظر می‌رسند، به تئوری‌هایی اتکا دارند که افت تدریجی قدرت نسبی را سرنوشت حتمی قدرت‌های بزرگ می‌دانند. پرسش نوشتار پیش رو این است که آیا آمریکا در یک سراشیبی گریزناپذیر افول قرار گرفته، یا اینکه همچنان از امکان بازتولید قدرت و هژمونی خود برخوردار است. به‌عنوان فرضیه، به نظر می‌رسد اقتصاد آمریکا به دلایلی مختلف به‌ویژه هزینه‌های سنگین سیاست خارجی، با مسائلی روبه‌رو شده که تداوم ابرقدرتی و بازسازی هژمونی آن را دشوار می‌کند. با این حال، افول و چرخه قدرت طی سده حاضر قطعی نیست، زیرا امکان بازسازی قدرت هژمونیک آمریکا وجود دارد. مقصود از هزینه‌های سیاست خارجی در اینجا هزینه‌هایی است که دولت آمریکا خواسته یا ناخواسته در مسیر حفظ و توسعه نظم بین‌المللی لیبرال پذیرفته است. این فرضیه ضمن اینکه به نحوی تحت تأثیر تئوری افول‌گرایی است، به نقد آن میل دارد. برای تأیید فرضیه، ترکیبی از داده‌های کمی و کیفی مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

https://ipes.razi.ac.ir/article_4423_a95979939e4c51622b6992255680a168.pdf

دانشگاه رازی مطالعات اقتصاد سیاسی بین الملل 2383-3602 9 2 2026 09 22 The Impact of International Sanctions on Iran’s Energy Exports to China پیامد تحریم‎های بین‌المللی بر صادرات انرژی ایران به چین 4221 10.22126/ipes.2026.12098.1745 FA شهروز شریعتی دانشیار، گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، 0000-0002-5254-4849 علی ناصری دانشجوی دکترای علوم سیاسی، گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. 0000-0002-4706-4840 Journal Article 2025 05 01 Multilateral international sanctions, as well as those imposed by the United States and Western countries against the Islamic Republic of Iran, have had a significant impact on Iran’s energy transactions. These sanctions, designed to restrict Iran’s oil and gas exports and exert economic pressure, have substantially reduced the country’s share in the global sale of underground resources by deterring potential buyers in the oil and gas sector. Meanwhile, China, as one of the world’s largest energy importers, has remained the primary purchaser of Iranian oil and gas. Over the past few decades, China has been a key economic partner of the Islamic Republic of Iran. The central question of this study is: How have U.S. international sanctions on Iran’s energy sector affected Iran’s oil and gas exports to China? The findings of this research indicate that China’s imports of Iranian oil and gas have experienced a declining trend over the past decade. Moreover, the Chinese government has, in practice, aligned itself with international sanctions against Iran. The theoretical framework of this study is based on the principles of the political economy of conflict, while the research methodology involves trend analysis and qualitative examination of statistical data and news reports related to Iran-China energy transactions. تحریم‌های بین‌المللی چندجانبه و تحریم‌هایی که از سوی ایالات متحده و کشورهای غربی علیه جمهوری اسلامی ایران اعمال شده‌اند، تأثیر قابل‌توجهی بر معاملات انرژی ایران داشته است. این تحریم‌ها که باهدف محدود کردن صادرات نفت و گاز ایران و فشار اقتصادی در نظر گرفته شده‌اند در عمل با منصرف کردن مشتریان بخش نفت و گاز ایران سهم کشور را از فروش منابع زیرزمینی به میزان قابل ملاحظه‌ای کاهش داده است. در همین حال چین به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین واردکنندگان انرژی در جهان، همواره بزرگ‌ترین خریدار نفت و گاز ایران بوده است و این کشور آسیایی در چند دهه اخیر یکی از شرکای اقتصادی کلیدی جمهوری اسلامی ایران به شمار می‌رود. پرسش اصلی پژوهش ناظر بر این موضوع است که تحریم‌های بین‌المللی آمریکا علیه بخش انرژی و نفت و گاز ایران چگونه بر بازار صادرات نفت و گاز ایران به چین اثرگذاری داشته است؟ ‌یافته‌های پژوهش در چارچوب نظریه اقتصاد سیاسی منازعه نشان می‎دهد که روند واردات نفت و گاز ایران از سوی چین طی یک دهه گذشته کاهشی بوده است و چین در عمل ضمن دریافت تخفیف‌های قابل‌توجه برای خرید نفت ایران هم‌زمان کوشیده است منافع خود را در منازعه ایران و امریکا تا حدودی کاهش دهد و با تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران تلویحاً همراهی کند. روش انجام این پژوهش مبتنی بر پایش روندها و تحلیل کیفی داده‎های آماری و ارزیابی گزارش‌های خبری پیرامون معاملات انرژی ایران و چین است.

https://ipes.razi.ac.ir/article_4221_56d8c43a23517ddc4e3c583a7248458c.pdf