فاکتورهای تاثیرگذار بر سیاست خارجی چین در قبال عراق جدید و موانع پیش‌رو

اختیاری امیری, رضا; محمد, سربست; صالحی, مختار

doi:10.22126/ipes.2026.13137.1798

فاکتورهای تاثیرگذار بر سیاست خارجی چین در قبال عراق جدید و موانع پیش‌رو

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

¹ دانشگاه مازندران

² گروه علوم سیاسی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندران

10.22126/ipes.2026.13137.1798

چکیده

چین یکی از قدرت‌های بزرگ جهان است که عضو دائم شورای امنیت و دارای حق وتو است. چین از قدرت‌های بزرگ نظامی جهان نیز محسوب می‌شود و در حوزه اقتصادی نیز پس از ایالات متحده آمریکا حدود ۱۵ درصد از اقتصاد جهان را در اختیار دارد. چین در دو دهه اخیر و در پی رشد اقتصادی خیره‌کننده، و در رقابت با آمریکا درصدد بازتعریف نظم جهانی است. پکن تلاش می‌کند با منطقی متفاوت از غرب و در سایه توافق‌های مشارکتی با کشورهای مختلف و در قالب «قدرت بزرگ مسئول» جایگاه خود را در نظام جهانی ارتقاء دهد. منطقه خاورمیانه و کشورهای نفت‌خیز این منطقه از جمله عراق جایگاه مهمی در دستیابی چین به هدف راهبردی خود در بسط نفوذ جهانی دارد. عراق جدید که پس از حمله آمریکا در سال ۲۰۰۳ و سرنگونی حکومت بعثی شکل گرفت، یکی از کشورهایی است که چین نگاه ویژه به آن دارد. سوال اصلی مقاله پیش‌رو این است که فاکتورهای تأثیرگذار بر سیاست خارجی چین در قبال عراق جدید (سال‌های ۲۰۲۴ – ۲۰۰۳ ) کدامند؟ یافته‌های این پژوهش که با بهره‌گیری از مفهوم‌شناسی توافق‌های مشارکت راهبردی از منظر دولت چین و همچنین روش تحقیق توصیفی- تحلیلی به دست آمده، حاکی از این است که سیاست خارجی چین در قبال عراق از منافع متقابل اقتصادی دو کشور، تلاش چین برای بسط نفوذ در نظام جهانی، رقابت با آمریکا و همچنین ناامنی‌های حاکم بر عراق اثر می‌پذیرد. در همین حال، سیاست خارجی چین در قبال عراق با موانعی در سطوح سه‌گانه داخلی، منطقه‌ای و جهانی مواجه است که بر سرعت گسترش تعاملات دو کشور اثر می‌گذارد.

کلیدواژه‌ها