استقلال بانک مرکزی به منظور منع مداخلات سیاسی و تسلط سیاست‌های مالی دولت در عملیات بانک مرکزی و همچنین جلوگیری از نفوذ شبکه بانکی تحت نظارت در سیاستگذاری پولی است. جدای از مباحث، انتقادها، نظرات علمی و کارشناسی که حول موضوع افزایش استقلال وجود دارد، مسئله تحقق آن از نگاه اقتصاد سیاسی بسیار قابل توجه است. سوال پژوهش حاضر آن است که عوامل اقتصاد سیاسی موثر بر تحقق و یا عدم تحقق استقلال بانک مرکزی چیست. بانک مرکزی، دولت و شبکه بانکی مهمترین و تأثیرگذارترین نهادهایی هستند که در تصمیم‌گیری در این خصوص دارای قدرت و اثرگذاری سیاسی می‌باشند. پژوهش حاضر مدعی است که استقلال بانک مرکزی تنها یک تصمیم نبوده بلکه یک بازی است و لذا از روش نظریه بازیها جهت تجزیه و تحلیل نوع رفتار بازیگران استفاده گردیده است. نظریه بازیها در واقع زمانی است که یک تصمیم با توجه به واکنش دیگری اتخاذ می‌شود که یک بازی را شکل میدهد، دو یا چند نفر برای رسیدن به منافع خود باید به تصمیمات و واکنش های طرف های دیگر نیز توجه کنند.از این رو با بررسی منابع مطالعاتی و پژوهش‌های صورت گرفته، منافع و دلایل موافقت یا مخالفت هر یک از بازیگران احصاء گردیده و با استفاده از نظرات خبرگان رتبه بندی شده است. نتایج بازی نشان میدهد که بانک مرکزی تنها موافق استقلال بوده و برای آن تلاش می‌کند اما شبکه بانکی و دولت ممانعت از افزایش استقلال خواهند نمود. بنابراین ضروری است با توجه به اهمیت موضوع در معیشت جامعه و اقتصاد کشور، سیاست‌گذاران با رفع موانع تعارض منافع موجود در جهت بهبود و اصلاح عملکرد نظام بانکی اقدام لازم و مقتضی صورت دهند.
قهوه چی نشلجی, محمدرضا, & سلیمانی, محمد. (1405). واکاوی عوامل موثر بر تحقق استقلال بانک مرکزی از منظر اقتصاد سیاسی با رویکرد نظریه بازیها. مطالعات اقتصاد سیاسی بین الملل, (), -. doi: 10.22126/ipes.2026.13119.1795
MLA
محمدرضا قهوه چی نشلجی; محمد سلیمانی. "واکاوی عوامل موثر بر تحقق استقلال بانک مرکزی از منظر اقتصاد سیاسی با رویکرد نظریه بازیها". مطالعات اقتصاد سیاسی بین الملل, , , 1405, -. doi: 10.22126/ipes.2026.13119.1795
HARVARD
قهوه چی نشلجی, محمدرضا, سلیمانی, محمد. (1405). 'واکاوی عوامل موثر بر تحقق استقلال بانک مرکزی از منظر اقتصاد سیاسی با رویکرد نظریه بازیها', مطالعات اقتصاد سیاسی بین الملل, (), pp. -. doi: 10.22126/ipes.2026.13119.1795
VANCOUVER
قهوه چی نشلجی, محمدرضا, سلیمانی, محمد. واکاوی عوامل موثر بر تحقق استقلال بانک مرکزی از منظر اقتصاد سیاسی با رویکرد نظریه بازیها. مطالعات اقتصاد سیاسی بین الملل, 1405; (): -. doi: 10.22126/ipes.2026.13119.1795
)