تحلیل رابطه سیاست خارجی توسعه‌گرایانه بر پیشرفت اقتصادی ترکیه (2017-2002)

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار روابط بین‌الملل، دانشگاه اصفهان، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، اصفهان، ایران.

2 دانشجوی دکتری روابط بین الملل، دانشگاه اصفهان، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، اصفهان، ایران.

10.22126/ipes.2019.4016.1118

چکیده

دیپلماسی می‌تواند تلاش و ابزاری برای تسهیل اهداف و چشم‌‌اندازهای اقتصادی و تجاری باشد و از طرفی، اقتصاد اهرمی برای پیشبرد و اعتلای اهداف سیاست خارجی محسوب می‌‌شود. هدف اصلی پژوهش حاضر، تبیین نقش سیاست خارجی دولت توسعه‌‌گرا، با تمرکز بر کشور ترکیه، در فرآیند توسعة اقتصادی است. لذا، این پرسش مطرح است که، سیاست خارجی توسعه‌گرایانه چه نقشی در پیشبرد توسعه و رشد اقتصادی ترکیه طی دوره حاکمیت حزب عدالت و توسعه داشته است؟ در پاسخ، این فرضیه بهروش توصیفی - تحلیلی و در یک چارچوب مفهومیِ مفصل‌بندی شده ششوجهی مورد ارزیابی قرار گرفته است. دولت توسعه‌‌گرای حزب عدالت و توسعه در دوران حاکمیت خود توانسته است بین توسعه‌اقتصادی و سیاست خارجی تعامل برقرار کند و در صدد است تا سال 2023 ترکیه را به 10 کشور برتر اقتصاد جهان تبدیل نماید. یافته‌‌های پژوهش بیانگر آن است که ترکیه در سال 2017 در جایگاه سیزدهمین کشور جهان از جهت تولید ناخالص ملی (برحسب قدرت برابری خرید) ایستاده است. این مهم حاصل نشده است مگر از طریق ریل‌گذاری سیاست خارجی برای توسعه. همان‌طور که از عنوان برمی‌آید مقاله حاضر بحران اقتصادی 2019-2018 ترکیه را پوشش نمی‌دهد و در نتیجه دلایل آن را نمی‌کاود. شکی نیست نوع سیاست ترکیه در بحران سوریه و چالش‌های سیاسی این کشور با آمریکا، اسراییل، اروپا و عربستان و مصر تأثیر معکوس در توسعه‌اقتصادی این کشور داشته است. ولی در مجموع، ترکیه مدل نسبتاً موفقی در همسویی سیاست خارجی و توسعه‌اقتصادی محسوب می‌شود.

کلیدواژه‌ها


-      آذرمند، حمید. (1385). «نقش نهادهای سیاسی و حقوقی در توسعه اقتصادی». فصلنامه روند. شماره ۵۰و۵۱. 165-119.

-      اقتصاد آنلاین. (1397). «ترکیه21 میلیارد دلار سرمایه خارجی جذب کرد». در:

 http://www.eghtesadonline.com/fa/tiny/news-294133

-      اوانز، پیتر (1382). توسعه یا چپاول: نقش دولت در تحول صنعتی. ترجمه: عباس زندباف. تهران: طرح نو.

-      حسنوند، مظفر و دیگران. (1396). «دولت پهلوی اول بر پایه نظریات نهادگرایی توسعه­». سومین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم انسانی. دانشگاه شیراز.

-      خبرگزاری آناتولی. (2017). «سرمایه‌گذاری و صادرات دو عنصر اصلی رشد اقتصادی ترکیه در سال 2017». 29 مارس. در:

https://www.aa.com.tr/fa/2017/1102912.

-      دنیای اقتصاد. (1396). «چهارمعمار اقتصادی آسیا». شماره 4067. در:

https://donya-e-eqtesad.com/64/1104303

-      دنیای اقتصاد. (1397). «چنبره بدهی سنگین خارجی بر اقتصاد ترکیه». شماره 4681. در:  https://donya-e-eqtesad.com

-      عجم اوغلو، دارون و رابینسون، جمیز اِی. (1398). چرا ملت­ها شکست می­خورند؛ ریشه‌های قدرت، شکوفایی و فقر. ترجمه: محسن میردامادی و محمدحسین نعیمی­پور. چاپ دهم. تهران: نشر روزنه.

-      عدلی، محمد. (1395). «اقتصاد ترکیه از چه مسیری به توسعه رسید؟». در پایگاه‌ خبری اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران.

http://otaghiranonline.ir/news/1942

-      کیوانی امینه، محمد. (1385). «آشنایی با مکتب نهادگرایی».  فصلنامه اندیشه صادق. شماره 22. 91 –120.

-      لارسون، توماس و اسکیدمور، دیوید. (1387). اقتصاد سیاسی بین‌الملل، تلاش برای کسب قدرت و ثروت. ترجمه: احمد ساعی و مهدی تقوی. تهران: نشر قومس.

-      لفت‌ویچ، آدریان. (1387). دموکراسی و توسعه. ترجمه: احمد علی‌قلیان و افشین خاکباز. تهران: طرح‌نو.

 

Refrences

-       Altunisik, M. Benli & Tur, O. (2005). Turkey: Challenges of Continuity and Change. Middle East           Technical University, 33, 158 – 161. doi: 104324/9780203644126.

-       Amsden, Alice H. (2001). The Rise of the Rest: challenges to the west from Late-Industrializing             Economies. New York: Oxford University Press.

-       Arrighi, Giovanni. (1985). Semi-peripheral Development: The Politics of Southern Europe in the           Twentieth Century. London:SAGE Publication.

-       Bagcı, H. (2009). Changing Geopolitics and Turkish Foreign Policy. Internationales Institut Liberale      Politik Wien (1030), Custozzagasse 8/2, ISBN 978-3-902595-30-0

-       Bank, A & Karadag, R. (2012). The Political Economy of Regional Power: Turkey under the AKP,

-       GIGA Working Paper, (204).

-       Cagaptay, S. (2013). Defining Turkish Power: Turkey as a Rising Power Embedded in the Western        International System. Turkish Studies, 14(4), 797 – 811.

-       Davutoglu, A. (2009). Turkish Foreign Policy and the EU in 2010. Turkish Policy Quarterly, 8(3), 11 – 17.

-       Davutoglu, A. (2013). Turkey’s humanitarian diplomacy: objectives, challenges and prospects. Nationalities Papers, 41(6), 865 – 870.

-       Eicher, Theo & Till Schreiber. (2010). Institutions and Growth: Time Series Evidence from Natural Experiments. Working Papers UWEC-2007-15-P, University of Washington, Department of Economics.

-       Feder, G. (1982). On Exports and Economic Growth (English). Journal of Development Economics,        12(1-2), 59 – 73.

-       Gerschenkron, A. (1962). Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays. New York: Belknap Press.

-       Gilpin, R. (1987). The Political Economy of International Relations. New Jersey: Princeton University   Press.

-       Karadag, Roy. (2010). Neoliberal Restructuring in Turkey: From State to Oligarchic Capitalism. MPIfG Discussion Paper, (7-10).

-       Karagoz, A. (2017). An Econometric Analysis for Turkey and the European Union Customs Union          Master of Science of Thesis). State University, North Carolina.

-       Kirisci, K. (2009). The Transformation of Turkish Foreign Policy: The Rise of the Trading State. New Perspectives on Turkey, (40), 29–56.

-       Kiriscl, K. (2013). Turkey and the Transatlantic Trade and Investment Parthership: Boosting the Model   Partership with the United State. Center on the United State and Europe at Brookigs, (2).

-       Kumar, S. & Corbridge S. Surname. (2002). Programmed to Fail? Development Projects and the Politics of Participation. The Journal of Development Studie, 39(2), 73 – 103.

-       Onis, Z. (2012). The Triumph of Conservative Globalism: The Political Economy of the AKP Era.          Turkish Studies, 13 (2).

-       Özdemir, Y. (2009, January 28-30). Does IMF Help Really Help? The Recovery of Argentina and Turkey after the 2001 Financial Crises. Paper prepared for the 3rd Annual Conference on The Political Economy of International Organizations (PEIO), Washington, DC & submission for the special issue of the Review of International Organizations.

-       Republic of Trade-Turkey. ( 25 July 2018).

-       Rosecrance, Richard. (1986). the Rise of the Trading State: Commerce and Conquest in the Modern      World. New York: Basic Books.

-       Sonmez, Y., Scott, M. & Jonathan, P. (2007, June). Turkey and Its Preferential Trade Agreements (PTAs).Paper prepared for the 10th Global Economic Analysis Conference, Assessing the Foundations of Global Economic Analysis, Purdue University, West Lafayette, IN, USA.

-       Tekin, B. & Tekin, R.B. (2015). The Limits, Dilemmas, and Paradoxes of Turkish Foreign Policy: A     Political Economy Perspective. LSEE-Research on South Eastern Europe.

-       Ulgen, F. (2010). Crise Systemique et Regulation Financiere. MPRA, 35466.

-       Ünay, Sadık. (2010). Economic Diplomacy for Competitiveness: Globalization and Turkey's New           Foreign Policy. Perceptions, 15(3-4), 21 – 47.

-       Vijayaraghavan, Maya & Ward, William A. )2001(. Institutions and Economic Growth: Empirical Evidence for a Cross-National Analysis. Working Papers 112952, Clemson University, Center for           International Trade.

-       Wallerstein, I. (1998). Utopistics: Or, Historical Choices of the Twenty-first Century. New York: New     Press

-       Alici, A. &  Tur, O. (2003, September). Foreign Direct Investment, Exports and Output Growth of Turkey: Causality Analisis. Paper to be presented at the European Trade Study Group (ETSG), on

www.etsg.org/ETSG2003/paper/alici.

-       Baranay, P. (2009). Modern Economic Diplomacy. Diplomatic Economic Club. On                                

 http://www.dec.lv/mi/ Baranay_ Pavol_engl.pdf.

-       Cagaptay, Soner. (2014, Agu. 14). After Erdogan, Turkey’s Future Will Be Liberal. NewYork Times, Retrieved on

https://www.nytimes.com/2014/08/15/opinion/after-erdogan-turkeys-future-will-be-         liberal.html

-       Census and Economic Information Center- CEIC. (2018). Turkey, on

https://www.ceicdata.com/en/indicator/turkey/gdp-deflator-growth

-       France 24(2019). Tourist numbers to Turkey surge in 2018: data. on

 https://www.france24.com/en/20190131-tourist-numbers-turkey-surge-2018-data

-       Hurriet. (2019). Turkey's foreign trade deficit shrank nearly 25 percent last year. on http://www.hurriyetdailynews.com/turkeys-foreign-trade-deficit-shrank-nearly-25-percent-last-year-140912

-       Hurriyet. (2017, August 18). Turkish contractors rank second in world for foreign projects for 10th straight year. Retrieved on

-       http://www.hurriyetdailynews.com/turkish-contractors-rank-second-in-world-for-foreign-projects-for-     10th-straight-year—116920

-       Kardas, S. (2010). Turkey: Redrawing the Middle East Map Or Building Sandcastles?. Middle East        Policy,17(1). Retrieved on

https://doi.org/10.1111/j.145-4967.2010.00430.x.

-       Loy, C. (2013, December). The Rise of the Semi-periphery: A Physical Perspective on the Global Division of Labour. Material Flow analysis of Global Trade Flows(1970-2005). Social Ecology Working Paper, Retrived on                                                                                          

https://www.aau.at/wp-content/uploads/2016/11/working-paper-147-web.pdf

-       Rodrik, D. (2013, June). How well did the Turkish Economy do Over the Last Decade?. Dani Rodrik's Weblog, Retrived from

http://rodrik.typepad.com/dani_rodriks_weblog/2013/06/how-well-did-the-turkisheconomy-do-over-the-       lastdecade.html

-       TUIK-Turkish Statistical Institute. (2013). Main Statistics. on

http://www.turkstat.gov.tr

-       World Bank Report. (2017). World Development Indicators. on             http://databank.worldbank.org/data/reports.aspx?source=2&series=SI.DST.04TH.20&country=T  UR.

-       World Bank Report. (2013). World Development Indicators-Turkey. on http://databank.worldbank.org

-       World Top Exports. (2018). Turkey’s Top Trading Partners.                       http://www.worldstopexports.com/turkeys-top-import-partners/

-        Yelden, A. Erinç and Burcu Ünüvar. (2015). An Assessment of the Turkish Economy in the AKP Era.    Research and Policy on Turkey, on http://dx.doi.org/10.1080/23760818.2015.1099779