تحلیل اقتصادی ریشه های اعتراضات سیاسی در ایران طی یک دهه اخیر از منظر اقتصاد سیاسی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علوم سیاسی، واحدرشت،دانشگاه آزاداسلامی،رشت،ایران

2 گروه علوم سیاسی،واحدرشت،دانشگاه آزاد اسلامی،رشت،ایران

چکیده

نوشتار پیش رو به تحلیل اقتصادی ریشههای اعتراضات سیاسی در ایران طی یک دههه اییهر از من هر اقتصهاد سیاسهی
میپردازد. فرضیه اصلی پژوهش این است که کاهش شایصهای اقتصاد سیاسهی، همچهون تهورم، بیاهاری و کهاهش
تولید نایالص دایلی، موجب افزایش نارضایتیها و تنشهای سیاسی در کشور شده است. در جستار پیش رو، بها بررسهی
اعتراضات مختلف از نیمه دوم دهه 09 شمسی، مشخص شهد کهه کهاهش توانهایی اقتصهادی و افهزایش نابرابریههای
اجتماعی و اقتصادی، همراه با سیاسهتهای ناکارآمهد اقتصهادی، ن هش م مهی در شهالگیری و گسهتر اعتراضهات
داشتهاند. تحلیل دادهها نشان داد که شایصهای کلیدی اقتصادی مانند تورم بالا، کهاهش سهرمایهگذاری و افهت ارز
پول ملی، تأثیر مست یمی بر افزایش نارضهایتی عمهومی و بهروز اعتراضهات اجتمهاعی داشهته اسهت. بررسهی اعتراضهات
1901 و 1091 نیز نشان میدهد که ریشه اصهلی ایهن ناآرامیهها را میتهوان در مشهالات اقتصهادی ، سالهای 1901
جستوجو کرد که در کنار عوامل سیاسی و اجتماعی، اعتراضات را شعلهور کرده است. نتایج این مطالعهه نشهان میدههد
که عوامل اقتصادی، بهویژه نابرابری و کاهش توان معیشتی مردم، بههطور مسهت ی بهه افهزایش اعتراضهات سیاسهی در
ایران منجر شده است. با توجه به یافتههای پژوهش، تمرکز بر اصلاحات اقتصادی سایتاری و توجه ب

کلیدواژه‌ها

موضوعات


آزاد ارمای، ت ی؛ جلایی پور، حمیدرضا؛ حاجیلی، علی ) 1099 (. پیدایش جمعیت معترض: از جنبشهای ش ری تا جنبشهای فراگیر. توسهعه
- .000 079 ،)2( محلی، 12 doi: 10.22059/jrd.2021.318727.668628
استوار، مجید ) 1092 (. سنگ یارا: شش پژوهش موردی درباره دولت و نخبگان سیاس . ی چاپ اول. ت ران: نشر نگاه معاصر.
استوار، مجید؛ استوار، مجتبی ) 1091 (. تأثیر سیاستگذاری دولت بر کیفیت حامرانی در ایران با رویارد سیاستهای کلهی ن هام. فصهلنامه
1404 ، 222 مطالعات اقتصاد سیاسی بینالملل، دورۀ 8، شمارۀ 1
- .110 111 ،)09( علمی سیاستهای راهبردی و کلان، 19 doi: 10.30507/jmsp.2022.339032.2412
اکبری، محسن؛ ابراهی پور، مصطفی؛ هوشمند، میلاد ) 1905 (. تأثیر عوامل ن ادی بر عملارد پایدار بنگاههها. چشه انداز مهدیریت بازرگهانی،
- .199 11 .)21(
بانک مرکزی جم وری اسلامی ایران ) 1099 (. سایت بانک مرکز . ی
بانک مرکزی جم وری اسلامی ایران ) 1091 (. سایت بانک مرکزی.
بانک مرکزی جم وری اسلامی ایران ) 1092 (. سایت بانک مرکز . ی
ب رامی، عطا ) 1900 (. اقتصاد سیاسی بدهی، گزار پژوهش . ی مرکز پژوهش متن.
بیات، آصف ) 1901 (. تحلیل جامعهشناسانه درباره علت اعتراضات اییر در ایران. سایت روز نهو، ن ه ب مهن، roozno.com/fa/news/ 302460
. حبیبپور م دم، احسان؛ برکچیان، سید م دی؛ نیلی، مسعود ) 1099 (. ن ش تعارضهات سیاسهی در افهت شهدید سهرمایهگذاری در دههه 09
- .17 05 ،)11( پژوهشهای اقتصادی ایران، 21 doi: 10.22054/IJER.2021.52169.863
یبرگزاری م ر ) 20 آبان 1901 (. جامعهشناسی اعتراضات 1. 901
دلاوری، ابوالفضل ) 1091 (. گزار نشست علمی بررسی تحلیل و آیندهپژوهی اعتراضات 1. 091 سایت انجمن علوم سیاسی ایران.
دنیای اقتصاد ) 19 ب من 1099 (. تصویر آماری از دهه 0. 9
- .201 222 ،) 7 و 1 ( زارعشاهی، علی ) 1900 (. بیثباتی سیاسی و امنیت اقتصادی و تأثیر آن بر عوامل تولید در ایران. مطالعات راهبردی، 9
سایت مرکز ملی آمار ) 17 تیر 1092 (. نتایج طرح آماری نیروی کار در ایرا . ن
سردارنیا، یلیلالله؛ کیانی، فائزه ) 1905 (. تحلیل بحران سوریه از من ر شهاا های اجتمهاعی. دوفصهلنامه علمهی پژوهشهی جامعهشناسهی -
- .159 197 ،)1( سیاسی ج ان اسلام، 0 doi: 10.22054/qpss.2021.64113.2938
- .11 11 ،) صالحی، حسن ) 1901 (. تأملی در ابعاد فرهنگی و اجتماعی اعتراضات دیماه. دیدهبان امنیت ملی، ) 79
عج اوغلو، دارون؛ رابینسون، جیمز ای. ) 1909 (. چرا کشورها شاست مییورند؟. ترجمه پویا جبلعاملی و محمدرضا فرههادیپهور. ت هران:
انتشارات دنیای اقتصاد.
علیمحمدی، حسن ) 1099 (. تأثیر سیاستهای تعدیل اقتصادی بر توزی درآمد در ایران )مطالعهه مهوردی دههه 09 .( پایاننامهه کارشناسهی
ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ش رضا.
فرارو ) 25 آبان 1091 (. تحلیل جامعهشنایتی از اعتراضات 1. 091
قائدی، محمدرضا؛ مذنب، حسین؛ امانی، محمدرضا ) 1099 (. عوامهل مهؤثر در بهروز بحهران امنیتهی در شه رهای ایهران )کاربسهت ن ریهه
- .112 111 ،) محرومیت نسبی در تحلیل اعتراضات آبان 1901 (. پژوهش و برنامهریزی شه ری، ) 01 .30495/jupm.10 doi:3990.28974.2022
کمیجانی، اکبر؛ گرجی، ابراهی ؛ اقبالی، علیرضا ) 1900 (. اقتصاد سیاسی رشد اقتصادی. فصهلنامه پژوهشهها و سیاسهتهای اقتصهادی، 21
- .12 11 ،)15(
گمرک جم وری اسلامی ایران.
مجاهدی، محمدم دی ) 1091 (. گزار نشست علمی بررسی تحلیل و آیندهپژوهی اعتراضات 1091 . انجمن علوم سیاسی ایرا . ن
مدنی، سعید ) 1901 (. شعله یامو : نگاهی به اعتراضات آبان ماه 1. 901 ت ران: مؤسسه رحمان.
مرادی، علیرضا؛ حسین زاده فرمی، م دی ) 1099 (. شاا اجتماعی دولت و جنبش چپ دانشجویی در دهه 1919 . فصلنامه بررسهی مسهائل
- .220 292 ،)2( اجتماعی ایران، 2 87910.2022.22059/ijsp.10 doi:
.) نعلبندی، سجاد ) 1901 (، نوستالژی ان لاب 57 و رویارد دینگریزی ییز مردمی. پژواک ایران، ) 12
- .229 115 ،) نوروزپههور، مرتضههی ) 1901 (. تحلیل اعتراضهای سیاسه هی دیمههاه 1901 . پژوهشههنامه علههوم سیاسههی، ) 51 doi: 10.22034/ipsa.2019.391
ویلبر، چارلز کی؛ هاریسون، رابرت اس. ) 1915 (. بنیان رو شنایتی اقتصاد ن ادی: مدل الگهو، داستانسهرایی و کهلگرایی. ترجمهه عبهاس
- .01 10 ،)9( رحیمی. 
ویلبر، چارلز کی؛ هاریسون، رابرت اس. (1385). بنیان روش‌شناختی اقتصاد نهادی: مدل الگو، داستان‌سرایی و کل‌گرایی. ترجمه عباس رحیمی. اقتصاد سیاسی تحول همه‌جانبه، 1 (3)، 64-91.