عوامل مؤثر بر دستور کار سیاست الحاق ایران به گروه ویژه اقدام مالی (بر اساس رویکرد جریان‌های چندگانه)

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیارگروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و الهیات، دانشگاه شهید باهنرکرمان، کرمان، ایران.

2 دانشیارگروه علوم سیاسی،دانشکده حقوق و الهیات،دانشگاه شهیدباهنرکرمان،کرمان، ایران.

چکیده

الحاق ایران به گروه ویژه اقدام مالی، یکی از موضوعات مهم اقتصاد سیاسی ایران در سال‌های اخیر بوده و بحث‌های گسترده‌ای بین مسئولان این حوزه وجود داشته است. در این مباحثه، به پیامدهای اقتصادی و سیاسی الحاق، توجه شده و هر یک از طرفین بر مسائل ویژه‎ای تأکید دارند. هدف پژوهش حاضر تحلیل عوامل مؤثر بر دستور کار سیاست الحاق ایران به گروه ویژه اقدام مالی است. برای دستیابی به این هدف، از چارچوب جریان‌های چندگانه کینگدان استفاده شده است. داده‌های پژوهش شامل مقالات علمی، گزارش‎ها و مصاحبه‎های مسئولان که در رسانه‎ها منتشر شده، این داده‎ها با روش کدگذاری کیفی تجزیه و تحلیل شده‌اند. نتایج این تحلیل، طبق نظریه کینگدان بر اساس سه جریان اصلی مؤثر بر دستور کار، تنظیم شده است. در جریان مسئله، رخدادهای مربوط به گروه ویژه اقدام مالی و اقدامات آن درباره ایران تأثیرگذار است. در جریان سیاستی، پیامدهای مثبت و منفی الحاق و عدم الحاق ایران به این گروه مورد توجه است و در جریان سیاسی به مسائلی مانند تغییرات مسئولان داخلی و افکار عمومی در این زمینه تأکید شده است. بر این اساس می‌توان گفت تعیین تکلیف الحاق ایران به گروه ویژه اقدام مالی تحت تأثیر هر سه جریان ذکر شده است و سیاست‌گذاران باید هم‌زمان هر سه عامل را مورد ملاحظه قرار دهند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


آملی لاریجانی، صادق (‌1399). تمام موافقان، مخالفان و ممتنعان اف‌ای‌تی‌اف در مجمع تشخیص را بشناسید. شرط پذیرفته می‌شود؟!. (‌آنلاین)، قابل دسترسی در 12 اسفند 1399 در  https://snn.ir/003qR3
احمدی، کوروش (1402). اف‌ای‌تی‌اف و خسران مدام. (آنلاین)، قابل دسترسی در 8 اسفند 1402 در irdiplomacy.ir/fa/ news/202476
اسمیت، کوین بی؛ لریمر، کریستوفر دبلیو (1396). درآمدی بر سیاست عمومی. ترجمه بهزاد عطارزاده. چاپ اول. تهران: علمی و فرهنگی.
اقتصادنیوز (1397). اگر ایران اف‌ای‌تی‌اف را نپذیرد چه می‌شود؟/ تبعات قرار گرفتن در لیست سیاه را بشناسید. (آنلاین)، قابل دسترسی در 5 اسفند 1397در https://www.eghtesadnews.com/fa/tiny/news-270088
اقتصادنیوز (1397). پاسخ به 18 سوال درباره رابطه ایران و اف‌ای‌تی‌اف. (آنلاین)، قابل دسترسی در 23 بهمن 1397 در https://www.eghtesadnews.com/fa/tiny/news-267686
امیرعبدالهیان، حسین (1402). امیرعبداللهیان: مطالباتمان از انگلیس بدون توافق نهایی برجام و پذیرش اف‌ای‌تی‌اف در اختیارمان قرار گرفت. (آنلاین)، قابل دسترسی در 18 مهر1402 در fa.alalam.ir/news/6722308
ای اچ تیسن، ویل؛ ای واکر، وارن (1395). تحلیل خط‌مشی عمومی پیشرفت‌های جدید. ترجمه حسن دانایی‌فرد و هانیه احمدی. چاپ اول. تهران: انتشارات صفار.
بابانژاد، عزیز (1397). تقبیح ایرانی‌ها از اف‌ای‌تی‌اف در خرم‌آباد. (آنلاین)، قابل دسترسی در 18 خرداد 1397 در https://tn.ai/ 1744515.
بابانژاد، عزیز (1397). تقبیح و مخالفت با گروه ویژه اقدام مالی (اف‌ای‌تی‌اف) توسط راهپیمایان روز قدس در خرم‌آباد به تاریخ خرداد 1397. (آنلاین)، قابل دسترسی در 18 خرداد 1397 در .tasnimnews/fa/media/1397/03/18/1744515
باشگاه خبرنگاران جوان (1398). هشدار آمریکا به ایران درباره تصویب لوایح اف‌ای‌تی‌اف. (آنلاین)، قابل دسترسی در 31 خرداد 1398 در http://www.yjc.ir/00TGVs.
باقری دولت‌آبادی، علی (1399). سنجش ‌و ‌تحلیل ‌میزان‌ آگاهی‌ سیاسی‌ درباره‌ گروه‌ ویژه‌ اقدام ‌مالی. رهیافت‌های سیاسی و بین‌المللی، 12 (1)، 173-201.
بسیج جامعه پزشکی دانشگاه علوم پزشکی اردبیل (1402). نگاهی کلی به اف‌ای‌تی‌اف. (آنلاین)، قابل دسترسی در 1 خرداد 1402 در basijmed.arums.ac.ir/fa/page/3932.
بعیدی نژاد، حمید (‌1397). سفیر ایران در انگلیس خبر داد: تلاش 4 کشور برای بازگرداندن ایران به لیست اف‌ای‌تی‌اف. (‌آنلاین)، قابل دسترسی در 11 مرداد 1397 در magiran.com/n3781609.
پایگاه خبری تحلیلی تابناک (1397). اف‌ای‌تی‌اف (آنلاین)، قابل دسترسی در 17 تیر 1397 در tabnak.ir/fa/tags/88754/1.
پروانه گهر، سیما (1402). سناریوی برجام خوب و برجام بد در دو دولت روحانی و رییسی درباره مسئله FATF تکرار می‌شود؟. (آنلاین)، قابل دسترسی در 17 مهر 1402 در etemadnewspaper.ir/fa/Main/Detail/207124.
پژوهان، جمشید (1398). واکنش‌های ضد و نقیض به قرار گرفتن ایران در لیست سیاه .FATF (آنلاین) قابل دسترسی در 4 اسفند 1398 در https://irna.ir/xjxkTB.
پمپئو، مایک (1398). واکنش‌های ضد و نقیض به قرار گرفتن ایران در لیست سیاه .FATF (آنلاین) قابل دسترسی در 4 اسفند 1398 در https://irna.ir/xjxkTB.
توکلی، احمد (‌1399). تمام موافقان، مخالفان و ممتنعان اف‌ای‌تی‌اف در مجمع تشخیص را بشناسید. شرط پذیرفته می‌شود؟!. (‌آنلاین)، قابل دسترسی در 12 اسفند 1399 در https://snn.ir/003qR3.
جمالی حاجیانی، امیر؛ عبدالهی، اسماعیل؛ میرزایی، احمد (1402). پول‌شویی مبتنی بر سوءاستفاده از نظام تجارت بین‌الملل با نگاهی به چالش‌های بنیادی نظام تجاری ایران. مطالعات بین‌المللی، 20 (1)، 257-282.
جمالی حاجیانی، امیر؛ عبدالهی، اسماعیل؛ میرزایی، احمد (1403). استانداردهای اف‌ای‌تی‌اف در اتخاذ رویکرد ریسک‌محور ار-بی-ای در ساختار نظارتی- کنترلی ضد پول‌شویی و موضع تقنینی ایران. پژوهش‌های حقوقی، 23 (58)، 217-252.
جنتی، احمد (1397). موافقان و مخالفان مربوط به لوایح اف‌ای‌تی‌اف. (آنلاین)، قابل دسترسی در 13 بهمن 1397 در https://donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3492982.
جنتی، احمد (‌1399). تمام موافقان، مخالفان و ممتنعان اف‌ای‌تی‌اف در مجمع تشخیص را بشناسید. شرط پذیرفته می‌شود؟!. (‌آنلاین)، قابل دسترسی در 12 اسفند 1399 در .https://snn.ir/003qR3
جهانگیری، اسحاق (‌1398). اظهارات جنجالی اسحاق جهانگیری درباره اف‌ای‌تی‌اف. (‌آنلاین)، قابل دسترسی در 4 آبان 1398 در https://rasekhoon.net/media/show/1470978.
حداد عادل، غلامعلی (‌1399). تمام موافقان، مخالفان و ممتنعان اف‌ای‌تی‌اف در مجمع تشخیص را بشناسید. شرط پذیرفته می‌شود؟!. (‌آنلاین)، قابل دسترسی در 12 اسفند 1399 در https://snn.ir/003qR3.
حسینی احمدفداله، سید محمد؛ جعفرقلی‌خانی، ابوالفضل؛ بلوردی، طیبه (‌1399). ابعاد حقوقی پیوستن ایران به گروه ویژه اقدام مالی (اف‌ای‌تی‌اف). مطالعات بین المللی پلیس، 11 (‌42 )، 50-78.
حسینی، رحیم (1402). روزنامه جمهوری اسلامی : خوشحالیم که اشتباهتان را درباره اف‌ای‌تی‌اف قبول کردید، اما هزینه این ۱۰ سال لجاجت را هم بپردازید. (آنلاین)، قابل دسترسی در 22 آذر 1402 در jomhourieslami.net/?newsid= 201016.
حسینی، سید شمس الدین (‌1400). یک نهاد کاملا امنیتی است، نه اقتصادی/ موافقان اف‌ای‌تی‌اف و پالرمو تعهد بدهند. (‌آنلاین)، قابل دسترسی در 8 اردیبهشت 1400 در http://fna.ir/17iif.
خاندوزی، احسان (‌1400). تعیین تکلیف اف.ای.تی.اف در دولت رئیسی. (‌آنلاین)، قابل دسترسی در16اسفند1400در http://www.aftabeyazd.ir/?newsid=208399.
خبرگزاری ایرنا (1398). واکاوی مواضع موافقان و مخالفان اف‌ای‌تی‌اف. (آنلاین)، قابل دسترسی در 8 دی 1398 در www.irna.ir/news/83611975.
خبرگزاری موج (1399). نظرات متفاوت در ارتباط با اف‌ای‌تی‌اف در گذر زمان. (آنلاین)، قابل دسترسی در بهمن 1399 در https://www.mojnews.com/n/1Ko3.
دژپسند، فرهاد (‌1398). فرهاد دژپسند: اف‌ای‌تی‌اف فقط برای ایران نیست. (‌آنلاین)، قابل دسترسی در 6 بهمن 1398 در https://www.eghtesadnews.com/fa/tiny/news-322770.
رنجبر، هادی؛ حق‌دوست، علی‌اکبر؛ صلصالی، مهوش؛ خوشدل، علیرضا؛ سلیمانی، محمدعلی؛ بهرامی، نسیم (1391). نمونه‌گیری در پژوهش­های کیفی: راهنمایی برای شروع. مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی ارتش جمهوری اسلامی ایران، 10 (3)، 238-250.
روحانی، حسن (1394). کاسبان تحریم چه کسانی بودند؟. (آنلاین)، قابل دسترسی در 12 مرداد 1394 در fararu.com/fa/ news/242178.
روحانی، حسن (‌1399). تمام موافقان، مخالفان و ممتنعان اف‌ای‌تی‌اف در مجمع تشخیص را بشناسید. شرط پذیرفته می‌شود؟!. (‌آنلاین)، قابل دسترسی در 12 اسفند 1399 در https://snn.ir/003qR3.
رئیسی‌زاده، محمد (1403). اف‌ای‌تی‌اف به ادامه تجارت با عراق کمک می‌کند. (آنلاین)، در دسترس در ۲۴ ژوئیه ۲۰۲۴ در sedayebourse.ir/x6gg4.
رئیسی، سید ابراهیم (‌1400). سرنوشت لوایح اف‌ای‌تی‌اف در دستان رئیسی. (‌آنلاین)، قابل دسترسی در 17 تیر 1400 در http://www.ensafnews.com/301326.
رئیسی، سید ابراهیم (1402). تصویب و اعطای عضویت اصلی جمهوری اسلامی ایران در سازمان همکاری شانگهای. (آنلاین)، قابل دسترسی در 13 خرداد 1402 در www.president.ir/fa/145193.
رئیسی، سید ابراهیم (1402). جمهوری اسلامی ایران به عضویت اصلی بریکس درآمد. (آنلاین)، قابل دسترسی در 2 شهریور 1402 در www.president.ir/fa/146254.
زارع قاجاری، فردوس؛ قائم‌مقامی، علی؛ ارجمندنژاد، عبدالمهدی (‌1392). استانداردهای بین‌المللی مبارزه با پول‌شویی و تأمین مالی تروریسم (‌توصیه‌های چهل‌گانه گروه ویژه اقدام مالی اف‌ای‌تی‌اف). چاپ دوم. تهران: انتشارات تاش.
زنگنه، صباح (1402). گمانه‌زنی‌هایی بر پایان تحریم‌ها. (آنلاین)، قابل دسترسی در 21 دی 1402 در www.pishkhan.com/ news/312803.
ساباتیه، پل (1396). نظریه‌های فرایند خط‌مشی عمومی. ترجمه حسن دانایی‌فرد. چاپ دوم. تهران: صفار.
سجادیه، سید علیرضا؛ سرآبادانی تفرشی، حسین (1397). تبیین تغییر خط‌مشی آموزشی با بهره‌گیری از نظریه جریانات چندگانه؛ مطالعه موردی قانون تأسیس و اداره مدارس و مراکز آموزشی و پرورشی غیر دولتی. دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی، 12 (2)، 158-171.
سلیمی، حسین (1400). آقای محسن رضایی چرا اف‌ای‌تی‌اف را نپذیرفتید؟. (آنلاین)، قابل دسترسی در 11 خرداد 1400 در khabaronline.ir/xgWsV.
سماواتی پیروز، امیر؛ نجفی، سینا (‌1397). پیشنهادهای گروه ویژه اقدام مالی و جایگاه نهاد مذکور در مبارزه بین المللی با جرایم اقتصاد. تحقیقات حقوقی بین‌المللی، 11 (‌41)، 1-30.
سمیعی اصفهانی، علیرضا؛ خدابخشی، هومان (1398). مجلس نهم و دهم و دیپلماسی هسته‌ای ایران؛ با تأکید بر برجام. پژوهش‌های راهبردی سیاست، 9 (34)، 175-207.
سیف، سارینا (1403). مشکل منتقدان اف‌ای‌تی‌اف افزایش شفافیت است/ پروپاگانداسازی کاسبان تحریم علیه اف‌ای‌تی‌اف. (آنلاین)، قابل دسترسی در 4 مهر 1403 در vista.ir/n/tejaratnews-oacwg.
شاکری، مجید (1402). حذف ایران از توصیه ۷ ربطی به پرونده معروف اف‌ای‌تی‌اف ندارد!. (آنلاین)، قابل دسترسی در 2 بهمن 1402 در fa/news/702369.
شریعتمداری، محمد (‌1400). انتقاد شریعتمداری از تصویب نشدن لوایح مرتبط با اف‌ای‌تی‌اف. (‌آنلاین)، قابل دسترسی در 17 فروردین1400در https://irna.ir/xjDrHm.
شریعتی، مالک (1402). دیپلماسی انرژی در دولت سیزدهم بدون برجام و اف‌ای‌تی‌اف فعال شد. (آنلاین)، قابل دسترسی در 19 تیر 1402 در www.shana.ir/news/475445.
شهریاری، حسینعلی (‌1397). نظر ۲۴ نماینده مجلس درباره ماهیت لایحه اف‌ای‌تی‌اف؛ «تَکرارِ» اشتباه برجام/ به‌دنبال سیطره اطلاعاتی بر ایران. (آنلاین)، قابل دسترسی در 27 خرداد 1397 در tasnimnews.com/fa/news/1397/03/27/ 1748978.
طباطبایی، امیر؛ حسنی، پرخیده؛ مرتضوی، حامد؛ طباطبایی چهر، محبوبه (1392). راهبردهایی برای ارتقای علمی در تحقیقات کیفی. مجله دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، 5 (3)، 637-670.
طبیبیان، محمد (1400). ضرورت رفع تحریم و پیوستن به اف.ای.تی.اف. روزنامه تجارت، 8 (2161).
طیبی ابوالحسنی، سید امیر حسین (1398). درآمدی بر روش تحقیق: رویه‌های استاندارد تحلیل داده‌های کیفی. سیاست‌نامه علم و فناوری، 9 (2)، 67-95.
عالی‌پور، حسن (1395). اهمیت روابط با گروه ویژه اقدام مالی در پسابرجام. فصلنامه مطالعات راهبردی، 19 (1)، 163-166.
عباسی، طیبه؛ دانایی‌فرد، حسن (1393). چارچوب ائتلاف مدافع و تبیین تغییر خط‌مشی: تغییر قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. فصلنامه سیاست‌ علم و فناوری، 7 (3)، 1-17.
عباسی، طیبه؛ دانایی‌فرد، حسن؛ آذر، عادل؛ علوانی، مهدی (1389). تبیین تغییر خط‌مشی با استفاده از نظریه جریان‌های چندگانه کینگدون: مطالعه موردی تغییر قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. فصلنامه سیاست علم و فناوری، 3 (1)، 81-89.
علوی، سید یحیی؛ جودکی، محسن (1400). واکاوی نقش گروه ویژه اقدام مالی اف‌ای‌تی‌اف در کارآمدسازی تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا (مورد مطالعه؛ ایران). آفاق امنیت، 14 (50)، 95-125.
فارسیانی، محمودرضا؛ رضایی، هیلدا؛ باقرزاده، احد؛ نوراللهی، مصطفی (1399). رویکرد متقابل ایران و گروه ویژه اقدام مالی از منظر اسناد بین‌المللی. پژوهش‌نامه ایرانی سیاست بین‌الملل، 9 (1)، 193-218.
فلاحت‌پیشه، حشمت‌الله (‌1398). واکنش «فلاحت‌پیشه» به قرار دادن ایران در لیست سیاه اف‌ای‌تی‌اف. (‌آنلاین)، قابل دسترسی در 2 اسفند 1398 در isna.ir/xdFmps.
فیروزآبادی، حسن (‌1397). همه موافقان و مخالفان اف‌ای‌تی‌اف در مجمع تشخیص. (‌آنلاین)، قابل دسترسی در 13 بهمن 1397 در isna.ir/xd4nBr.
قاسمی، سیامک (1397). ماجرای اف‌ای‌تی‌اف چیست؟ اف‌ای‌تی‌اف به زبان ساده. (آنلاین)، قابل دسترسی در 19 شهریور 1397 در khabaronline.ir/x8QJq.
قریبی، حسین؛ کیوان حسینی، سید اصغر؛ طباطبایی، سید محمد (‌1400). سازوکارهای جهانی با منطق ژئوپولیتیکی مقابله با تأمین مالی تروریسم و جایگاه جمهوری اسلامی ایران. جغرافیا (‌برنامه‌ریزی منطقه‌ای)، 12 (46)، 733-756.
کرم زاده، سیامک؛ فیض، زهرا (1398). قاعده ی نفی سبیل و الحاق ایران به کنوانسیون بین المللی مقابله با تأمین مالی تروریسم. پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب، 6(2)، 118-87.
کشتکار، مریم (1390). مدیریت کل مقررات، مجوزها و مبارزه با پولشویی(اداره مبارزه با پولشویی). بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، 41-1.
کمالی، یحیی (1402). ارزیابی و کاربرد نظریه‌های سیاست‌گذاری عمومی. چاپ اول. کرمان: دانشگاه شهید باهنر کرمان.
کمالی، یحیی؛ علی‌فرسنگی، فرناز (1402). تحلیل یک مباحثه در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران (‌دلایل موافقان و مخالفان الحاق به گروه ویژه اقدام مالی). دومین همایش ملی سیاست خارجی ایران، 125-139.
محمدی، سید احمد؛ شاملو، باقر (1402). صلاحیت قضایی رسیدگی به جرایم تأمین مالی تروریسم. پژوهش‌های حقوق جزا و جرم‌شناسی، 11 (21)، 32-7.
مرکز پژوهش‌های مجلس (1386). قانون مبارزه با پول‌شویی. 8 (3)، 7-1.
مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی (1395). اعلام وصول طرح/ لایحه یک شوری و دو شوری. 10 (2)، 1-29.
مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی (1397). پیشنهادها (نماینده). 10 (3)، 1-2.
مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی (1397). گزارش یک شوری. 10 (3)، 1-4.
مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی (1397). مصوبه مجلس شورای اسلامی (عدم اعمال نظرشورای نگهبان و ارجاع به مجمع تشخیص مصلحت نظام). 10 (8)، 40-1.
مشکات، سید مصطفی (1399). راهبرد گروه اقدام مالی اف‌ای‌تی‌اف در قبال پولشویی در فوتبال. حقوق کیفری، 9 (33)، 47-79.
مصلحی، حیدر (‌1395). عمل به اف‌ای‌تی‌اف ذلت کشوررا در پی دارد/ هاشمی رفسنجانی را فریب می‌دهند. (‌آنلاین)، قابل دسترسی در 11 مهر 1395 در http://rajanews.com/node/256593.
مظاهری، محمدمهدی (1402). اف‌ای‌تی‌اف و لیستی که همچنان برای ایران سیاه است. (آنلاین)، قابل دسترسی در 8 اسفند 1402 در ipis.ir/portal/subjectview/74054.
مظاهری، محمدمهدی (1402). ایران همچنان در بند لیست سیاه اف‌ای‌تی‌اف. (آنلاین)، قابل دسترسی در 9 اسفند 1402 در irdiplomacy.ir/fa/news/2024780.
مقدم، حسام (1397). چند نکته ضروری درباره اف‌ای‌تی‌اف. (آنلاین)، قابل دسترسی در 22 مهر 1397 در isna.ir/xd3PkM.
ملاکریمی، امید؛ جلالی، محمود؛ رئیسی، لیلا (1396). تحلیل حقوقی قطع‌نامه 2231 شورای امنیت و بررسی رابطه آن با برجام. مطالعات حقوق عمومی، 47 (4)، 995-1021.
ملک‌دار، محمد (1400). اف‌ای‌تی‌اف یک معاهده استعماری است یا تنظیم‌گر استانداردهای جهان‌شمول؟. (آنلاین)، قابل دسترسی در 18 فروردین1400در https://irna.ir/xjDsdq.
موسوی، سید هادی (1402). دستاورد تازه برجام را به نام «دولت انقلابی» سند زدند!. (آنلاین)، قابل دسترسی در 1 بهمن 1402 در ensafnews.com/485297.
میرزایی، فاطمه؛ بخشایشی، احمد؛ امینی، علی‌اکبر؛ درویش‌پور، حجت‌الله (1400). واکاوی فرایند تصمیم‌سازی در الحاق ایران به گروه ویژه اقدام مالی از منظر ساختار- کارگزار. فصلنامه علمی مطالعات روابط بین‌الملل، 4 (56)، 163-191.
نصیری احمدآبادی، میثم (1398). رییس مرکز اطلاعات مالی وزارت اقتصاد منصوب شد. (آنلاین)، قابل دسترسی در 19 فروردین 1398 در https://irna.ir/xjsN2V.
وب‌سایت الف (1397). نبویان: طبق اف‌ای‌تی‌اف در صورت درخواست باید سردار سلیمانی را تحویل آمریکا دهیم/ امنیت ما را نابود خواهد کرد. (آنلاین)، قابل دسترسی در 8 مهر 1397 در alef.ir/news/3970708035.
وب‌سایت خبرآنلاین (1399). معمای سرنوشت لوایح اف‌ای‌تی‌اف بعد از دستور رهبر انقلاب. (آنلاین)، قابل دسترسی در 25آذر1399در khabaronline.ir/xgtzP.
یوسفی، محمدقلی (1398). واکنش‌های ضد و نقیض به قرار گرفتن ایران در لیست سیاه .FATF (آنلاین)، قابل دسترسی در 4 اسفند 1398در https://irna.ir/xjxkTB.
یوسفی، محمدقلی (1402). سرنوشت دولت اف‌ای‌تی‌اف در دولت رئیسی چه می‌شود؟. (آنلاین)، قابل دسترسی در 20 دی 1402 در fararu.com/fa/news/698739.