تأثیر جنگ روسیه و اوکراین بر امنیت و حقِ بر غذا در کشورهای شمال آفریقا (مصر، تونس و لیبی)

دهبانی پور, رضا

doi:10.22126/ipes.2025.10904.1679

تأثیر جنگ روسیه و اوکراین بر امنیت و حقِ بر غذا در کشورهای شمال آفریقا (مصر، تونس و لیبی)

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده

رضا دهبانی پور

استادیارگروه حقوق بین الملل،دانشکده ادبیات وعلوم انسانی،دانشگاه یاسوج،یاسوج،ایران.

10.22126/ipes.2025.10904.1679

چکیده

حمله روسیه به اوکراین در فوریه 2022، زمینه‌ساز جنگی طولانی و پرهزینه برای دو طرف شده است. پیامدهای این جنگ که هنوز هم تداوم دارد و هیچ دورنمای مشخصی برای پایان آن نمی‌توان ترسیم کرد، نه‌فقط روسیه و اوکراین، بلکه کشورهای دور و نزدیک را نیز درگیر کرده است. یکی از دلایل این امر، قابلیت بالای روسیه و اوکراین در تولید و تأمین منابع اساسی غذایی دنیا است؛ زیرا این دو کشور در حوزه تأمین محصولات کشاورزی، در جهان پیش‌رو هستند. آفریقا به‌عنوان یکی از مناطقی که بیشترین وابستگی به صادرات مواد غذایی روسیه و اوکراین را دارد، از پیامدهای این جنگ در امان نمانده است. نوشتار پیش رو بنا به ضرورت، تأثیر جنگ روسیه و اوکراین بر امنیت و حق بر غذا در سه کشور مصر، تونس و لیبی را بررسی می‌کند. پژوهش به‌دنبال پاسخ به این پرسش است که این جنگ چه پیامدهایی برای امنیت غذایی مصر، تونس و لیبی به‌همراه داشته است؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که جنگ عامل اصلی تورم و ناامنی مواد غذایی در این سه کشور شده و مردم این کشورها، در حوزه تأمین امنیت و حق بر غذا به‌عنوان یکی از حقوق مهم اجتماعی دچار آسیب شدند؛ البته تأثیر این امر بر مردم این کشورها متفاوت بوده است؛ چنان‌که مصر و تونس، بیشترین آسیب‌ها را در حوزه تأمین امنیت و حق بر غذا تجربه کردند؛ اما لیبی با وجود تورم مواد غذایی، به‌دلیل افزایش قیمت نفت، توانست به منابع درآمدی بیشتری دست یابد و کاستی‌های موجود در زنجیره تأمین امنیت. حق بر غذا را پوشش دهد.

کلیدواژه‌ها