رهیافت نئولیبرالی در اقتصاد سیاسی جهانی؛ گذار از دولت‌محوری به جهان شبکه‌ای

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 استادروابط بین الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی،دانشگاه عالمه طباطبایی،تهران،ایران.

2 دانشجوی دکتری روابط بین الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

چکیده

اقتصاد سیاسی جهانی، حوزه‌ای است که می‌توان آن را از زاویه‌های نظری مختلف بررسی کرد. بسته به اینکه این موضوع از دیدگاه کدام رویکرد نظری مطالعه شود (مثل رئالیسم، لیبرالیسم، مارکسیسم، سازه‌انگاری، رویکرد انتقادی، فمینیستی یا پساساختارگرایی)، برداشت‌ها و تفسیرها متفاوت خواهد بود. پژوهش حاضر با هدف شناخت مسائل نوین جهانی، به بررسی و تحلیل تحولات نظری رویکرد لیبرالی در اقتصاد سیاسی جهانی می‌پردازد. پرسش اصلی این است که آیا تغییرات مفهومی و نظری این رویکرد می‌تواند چارچوبی کارآمد برای فهم پدیده‌ها و موضوعات جدید در این حوزه فراهم سازد یا نه. در این راستا، پیشینه و مبانی نظری لیبرالیسم در اقتصاد سیاسی، همراه با مفاهیمی همچون نهادگرایی، وابستگی متقابل، جهانی‌شدن، دولت مجازی و جهان شبکه‌ای بررسی شده است. نتایج نشان می‌دهد که دیدگاه‌های تازه لیبرالیسم، با تکیه بر نگاه شبکه‌ای به جهان و توجه به اقتصاد شبکه‌ای، می‌توانند زمینه‌ای مناسب برای درک واقع‌بینانه تحولات نوین اقتصاد سیاسی جهانی فراهم آورند. با شبکه‌ای شدن اقتصاد جهانی، شاهد گذار از جهان دولت‌محور به جهانی هستیم که در آن ارتباطات متنوع و گسترده‌ای میان بازیگران مختلف شکل گرفته و پارادایم «توسعه» بر سایر پارادایم‌ها غالب شده است. اتخاذ چنین رویکردی کمک می‌کند تا تصمیم‌سازان و برنامه‌ریزان ملی، با طراحی سازوکارهای مناسب و رعایت الزامات داخلی و خارجی، ضمن مدیریت تهدیدهای جدید جهانی، از فرصت‌های نو برای تقویت قدرت، ارتقای رفاه و دستیابی به توسعه پایدار کشور استفاده کنند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


سلیمی، حسین (1384). دولت مجازی یا واقع‌گرایی تهاجمی؛ بررسی مقایسه‌ای نظریه ریچارد روز کرانس و جان میرشایمر. پژوهش حقوق و سیاست، 7 (17)، 19-43.
سلیمی، حسین (1400). ‌گذار از اقتصاد بین‌الملل به اقتصاد جهانی. پژوهشنامه اقتصادی، 21 (82)، 163-195.
سلیمی، حسین (1400). ‌گذار از اقتصاد بین‌الملل به اقتصاد جهانی. پژوهشنامه اقتصادی، 21 (82)، 163-195.