روش‌شناسی مکاتب آمریکایی و بریتانیایی در اقتصاد سیاسی بین‌الملل: مقابله‌گرایی یا مشارکت

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده

استادیارگروه علوم سیاسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران.

چکیده

به عقیده بسیاری از صاحب‌نظران، تولد و ظهور رشته اقتصاد سیاسی بین‌الملل مربوط به اوایل دهه 1970 میلادی و به‌دنبال برخی از بن‌بست‌های نظری و عملی در روابط بین‌الملل بوده است. درواقع، در همین دوران است که افرادی مانند استرنج، کاکس، کیوهین و نای، گیلپین، کاتزنشتاین و کراسنر در قالب دو مکتب بریتانیایی و آمریکایی مباحث خود را مطرح می‌کنند که به نظر می‌رسد تفاوت‌های مهمی نیز بین نگرش‌های حاکم بر این دو مکتب وجود دارد. بر این اساس، هدف، پاسخ به این پرسش است که مکاتب آمریکایی و بریتانیایی از لحاظ متدولوژیکی دارای چه نگرشی هستند؟ برای این منظور، ضمن بررسی شرایط و زمینه‌های تاریخی این دو مکتب، مواضع متدولوژیک مکتب‌های پیش‌گفته مورد بحث قرار گرفته‌اند. در این راستا، بررسی و سیر تاریخ فکری شکل‌گیری این رشته نیز، اختلاف بین دو مکتب یادشده را آشکار کرده و مشخص می‌سازد که این دو رهیافت، برای تحلیل و مطالعه پیوندِ پیچیده بین فعالیت اقتصادی در سطح بین‌الملل، مواضع مختلفی را از لحاظ متدولوژیکی اتخاذ کرده‌اند. نتیجه‌ای که از پژوهش به دست آمده، این است که نوعی مقابله‌گرایی و انشقاق از لحاظ متدولوژیک بین دو مکتب شکل گرفته است که می‌تواند سلامت این حوزه مطالعاتی را که افزون بر تمایز جغرافیایی؛ دارای تمایز فکری و رویکردی نیز بوده‌اند، در معرض خطر قرار دهد. روش پژوهش، توصیفی - تحلیلی است و مکاتب اقتصاد سیاسی بین‌الملل نیز، به‌عنوان داده در نظر گرفته شده‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


اسمیت، روی؛ الأنیس، عماد؛ فاراندس، کریستوفر (1394). اقتصاد سیاسی بین‌الملل در سده بیست و یکم: موضوع‌ها و تحلیل‌های معاصر. ترجمه امیرمحمد حاجی یوسفی و روح‌الله طالبی آرانی. تهران: انتشارات مخاطب.
بزرگی، وحید (1382). دیدگاه‌های جدید در روابط بین‌الملل: تأویل‌شناسی، پسانوگرایی، نظریه انتقادی. چاپ دوم. تهران: نشر نی.
جکسون، رابرت؛ سورنسون، گئورگ (1383). درآمدی بر روابط بین‌الملل. ترجمه مهدی ذاکریان، احمد تقی‌زاده و حسن سعید کلاهی. تهران: نشر میزان.
قنبرلو، عبداله (1396). اقتصاد سیاسی بین‌الملل: نظریه‌ها، مسائل، تحولات. چاپ دوم. تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
قنبرلو، عبداله (1393). مبانی و مؤلفه‌های مفهومی اقتصاد سیاسی بین‌الملل. جستارهای سیاسی معاصر، 5 (2)، 87-110.
قوام، عبدالعلی (1390). اصول سیاست خارجی و سیاست بین‌الملل. تهران: سمت.
کاپوراسو، جیمز؛ لوین، دیوید (1403). نظریه‌های اقتصاد سیاسی. ترجمه محمود عبدالله‌زاده، تهران: نشر ثالث.
کوهن، بنجامین (1399). اقتصاد سیاسی بین‌الملل؛ تاریخ اندیشه. ترجمه علی بغیری. چاپ اول. تهران: دانشگاه امام صادق.
مشیرزاده، حمیرا (1384). تحول در نظریه‌های روابط بین‌الملل. تهران: سمت.
مصلی‌نژاد، عباس (1400). اقتصاد سیاسی بین‌الملل. چاپ هفتم. تهران: دانشگاه تهران.
نقیب‌زاده، احمد (1392). تاریخ دیپلماسی و روابط بین‌الملل: از پیمان وستفالی تا امروز. چاپ سیزدهم. تهران: نشر قومس.
وودز، نگر (1383). اقتصاد سیاسی بین‌الملل در عصر جهانی‌شدن. در: بیلیس، جان و استیو اسمیت. جهانی‌شدن سیاست: روابط بین‌الملل در عصر نوین: زمینه تاریخی، نظریه‌ها، ساختارها و فرایندها، ترجمه: ابوالقاسم راه چمنی. تهران: ابرار معاصر.