ارزیابی منافع پویای اقتصادی-سیاسی بین‎المللی شکل‎گیری سازمان همکاری اقتصادی دی8

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگر گروه بازرگانی خارجی - موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی- وزارت صنعت، معدن و تجارت

2 عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)

3 عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، دانشکده حقوق و علوم سیاسی

4 عضو هیات علمی موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی

چکیده

نزدیک سه دهه از شکل‎گیری سازمان همکاری اقتصادی گروه دی8 می‎گذرد. هم‎اینک پرسش این است که این شکل‎گیری دارای چه منافع اقتصادی-سیاسی برای سازمان و یکایک کشورهای عضو در پی داشته است؟ در پاسخ، فرضیه پژوهش اینکه شکل‎گیری گروه دی8 منافع پویای اقتصادی-سیاسی برای سازمان و یکایک کشورهای عضو در بلندمدت در پی داشته است، هرچند میزان منافع پویای یکایک اعضا یکسان نبوده است. بدین منظور، در چارچوب نظریه یکپارچگی اقتصادی و همگرایی منطقه‎ای، این مقاله به منافع پویای اقتصادی شکل‎گیری دی8 از جنبه‎های رقابت ملی، صرفه‎های مقیاس، جریان سرمایه‎گذاری‎ خارجی و تحرک عوامل در دوره بلندمدت پرداخته است. روش پژوهش، مطالعه تطبیقی گذشته‎نگر بلندمدت متغیرهای اقتصادی-سیاسی بین‎المللی 8 کشور عضو گروه 8 از 2000 تا 2023 است. نتایج پژوهش گویای آن است که دی8 در رقابت ‎جهانی، صرفه‎های مقیاس و جریان سرمایه‎گذاری‎های خارجی طی دوره بلندمدت به جایگاه ممتازی در سطح جهانی ارتقاء یافته است. با توجه به ارتقای رتبه رقابت جهانی برخی از کشورهای دی8، سهم این گروه از جریان سرمایه‎گذاری خارجی جهان از کمتر از 5/0 درصد در دوره ابتدایی تشکیل به 86/3 درصد و 72/6 درصد در دو سال انتهای دوره ارتقا یافته است. همچنین صرفه‎های مقیاس بین کشوری با معرفی اندازه اقتصاد از 85/2 درصد به 57/4 درصد در طی دوره را تجربه کرده است. تمام این منافع رفاهی پویا صرفاً از شکل‎گیری (دی8) نبوده است و اما این شکل‎گیری در ایجاد این منافع بی‎تأثیر نیز نبوده است. افزون بر این، همه 8 عضو، از این منافع به یک میزان نفع نبرده‎اند، به‎طوری که بالاترین منافع، از جنبه افزایش سهم توأم با رشد شتابان، از آن اندونزی و بنگلادش بوده است. افرون بر این، ایران از این منافع پویا بهره‎مند نبوده و سهم ایران از این منافع پویا ناچیز است؛ بنابراین توصیه اکید این مطالعه، اهتمام جدی برای تحولی بنیادی در رقابت جهانی، صرفه‎های مقیاس، سرمایه‎گذاری‎، تجارت و تحرک عوامل تولید با محوریت بازار کار ایران به‎منظور ارتقای منافع پویای اقتصادی رفاهی کشور است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

مطالعات اقتصاد سیاسی بین الملل
دوره 8، شماره 2
اسفند 1404
صفحه 105-130

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 26 اردیبهشت 1404
  • تاریخ بازنگری: 30 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش: 17 مرداد 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار