پیچیدگی اقتصادی به‎منزله راهکار کاهش اثر تحریم؛ مطالعه موردی روسیه 2000 تا 2022

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار روابط بین‎الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2 مدرس مدعو گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

3 دانشجوی روابط بین‎الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

چکیده

روسیه ازجمله کشورهایی است که از سال 2014 هدف تحریم چندجانبه قرار گرفته است که صادرات مهم‎ترین محصول این کشور، انرژی را دچار اختلال کرده است، اما بررسی تراز تجاری روسیه حاکی از آن است که اقدامات این کشور در کاهش اثر تحریم اثرگذار بوده است. یکی از مهم‎ترین راهکارهای کاهش اثر تحریم، تولید محصولاتی است که افزون بر محدودیت در تولید از سوی دیگران، مصرف‎کنندگان متعددی نیز داشته باشد، موضوعی که تحت مفهوم و نظریه شاخص پیچیدگی اقتصادی مورد توجه قرار گرفته است. بدین‎جهت این سؤال طرح شده است که تحریم چه تأثیری بر مبادلات تجاری روسیه داشته است؟ و شاخص پیچیدگی اقتصادی روسیه چه تا اندازه بر مقابله با آثار تحریم اثرگذار بوده است؟ پاسخ به سؤال که فرضیه پژوهش محسوب می‎گردد این است که تمرکز بر صادرات محصولات با پیچیدگی بالا سبب شده تا اقدامات روسیه در کاهش اثر تحریم موفقیت‎آمیز باشد. روش پژوهش سری زمانی است و مبادلات تجاری 2000 تا 2022 مورد بررسی قرار گرفته است. یافته‌ها حاکی از آن است که اگرچه اعمال تحریم از سال 2014 موجب کاهش مبادلات تجاری روسیه شده است، اما جایگزینی محصولات تجاری با پیچیدگی بالا موجب ارتقاء سطح مبادلات روسیه از سال 2018 شده است. هرچند صادرات انرژی همچنان مهم‎ترین منبع تجاری روسیه محسوب می‎شود، اما تأکید بر تکنولوژی در تولیدات دیگر سبب شده تا شرکای تجاری پیشین و جدید به‎عنوان جایگزین کاهش صادرات انرژی مانع از تنزل مبادلات تجاری روسیه شوند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

مراجع

رسولی‌نژاد، احسان؛ اخوان، علی (1402)، بازاندیشی تاب‎آوری اقتصادی روسیه در برابر تحریم‎های غرب: الگو و درس‎هایی برای اقتصاد ایران، مطالعات اوراسیای مرکزی،16 (2)، 148-125. doi: 10.22059/jcep.2024.358211.450143
روحانی، سید علی؛ نمازی احسان (1396)، تحریم‎های غرب علیه روسیه، روابط خارجی، 9 (1)، 107-69. dor: 20.1001.1. 20085419.1396.9.1.3.4
روحانی، سید علی؛ نمازی احسان (1396)، تحریم‎های غرب علیه روسیه، روابط خارجی، 9 (1)، 107-69. dor: 20.1001.1. 20085419.1396.9.1.3.4
مطالعات اقتصاد سیاسی بین الملل
دوره 8، شماره 2
اسفند 1404
صفحه 21-42

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 30 فروردین 1404
  • تاریخ بازنگری: 05 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش: 17 شهریور 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار