اقتصاد سیاسی بین‌الملل روابط نفتی ایران و عربستان در پرتو رقابت چین و ایالات متحده بر اساس نظریه بازی‌ها

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار و عضو هیئت‌علمی گروه اقتصاد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت‎الله بروجردی، بروجرد، ایران.

2 استادیار و عضو هیئت‌علمی گروه ریاضی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه آیت‎الله بروجردی، بروجرد، ایران.

3 دانشیار و عضو هیئت‌علمی گروه علوم سیاسی دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت‎الله بروجردی، بروجرد، ایران.

10.22126/ipes.2026.12087.1744

چکیده

دولت‎ها با توجه به اهداف ملی و مقتضیات ژئوپلیتکی و ژئواکونومیکی برای تحقق منافع ملی خود اقدام می‎کنند. این اقدام در محیطی پویا رخ می‎دهد زیرا تصمیمات و کنش‎های سایر کنش‎گران می‎تواند بر نوع رفتار دولت تأثیر گذاشته و این کنش‎گری پویا دولت را به سمت نقطه بهینه رهنمون می‎سازد. این نوع کنش‎گری را می‎توان در روابط نفتی ایران و عربستان نیز مشاهده نمود. روابط نفتی ایران و عربستان در محیطی رخ می‎دهد که دو کنش‎گر مهم فرامنطقه‎ای یعنی ایالات متحده و چین بر آن تأثیرگذار هستند. پژوهش حاضر با بهره‎گیری از رهیافت نظریه بازی به تحلیل کنش و واکنش روابط نفتی بین ایران و عربستان پرداخته است. یافته‎ها نشان می‎دهند هم در حالت ایستا و هم در حالت پویا، تداوم غنی‎سازی می‎تواند جزئی از راهبرد غالب ایران باشد. اگر ایران در چارچوب یک توافق یا از طریق ارتقای سطح قدرت ملی و بازدارندگی بتواند ضمن حفظ توان غنی‎سازی و همچنین ارتقای سطح کنش‎گری خود در منطقه و نظام بین‎المللی و همچنین ایجاد توازن در سیاست خارجی خود بتواند ایالات متحده و دولت‎های غربی را در موقعیتی قرار دهد که آن‌ها مجبور به الغا یا تخفیف جدی تحریم‎ها بر ضد ایران شوند حالت بهینه برای ایران حاصل خواهد شد. در این حالت با حفظ فروش بالای نفت به چین، ایران می‎تواند حداکثر امتیاز را بر اساس نظریه بازی‎ها در روابط نفتی خود با عربستان سعودی کسب کند.

کلیدواژه‌ها

مراجع

بخشی، احمد؛ فرزانه‌پور، حسین؛ یاری القار، علی‌اکبر (1399). ایران و عربستان سعودی: بهره‌وری از نیروی هژمونیک‌ساز نفت لزوم تغییر قاعده بازی از معمای زندانی به معمای شکار گوزن. فصلنامه مطالعات اقتصاد سیاسی بین‎الملل، ۳(۱)، 75-101. doi: 10.22126/ipes.2020.4721.1199
رحمدل، رضا؛ سیمبر، رضا؛ جانسیز، احمد (1396). جدال‌های امنیتی ایران-عربستان از منظر اقتصاد سیاسی بین‌الملل. فصلنامه سیاست جهانی، ۶(۴)، 109-125. doi: 10.22124/wp.2018.2791
سوری، علی (1397). نظریه بازی‎ها و کاربردهای اقتصادی. تهران: انتشارات نور علم.
مطالعات اقتصاد سیاسی بین الملل
دوره 9، شماره 2
شهریور 1405
صفحه 47-64

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 10 اردیبهشت 1404
  • تاریخ بازنگری: 18 فروردین 1405
  • تاریخ پذیرش: 05 اردیبهشت 1405

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار