مدیریت منابع آب در شرق استان فارس (به ویژه در شهرستانهای نیریز، بختگان، خرامه، فسا و استهبان) طی دو دهه (۱۳۸۰-۱۴۰۰) با افزایش خشکسالی به مسائل سیاسی-امنیتی درهمتنیده شده است که در این تحقیق از منظر انتقادی بر واکاوی دستاوردها، آسیبها و چالشهای دو دهه مدیریت منابع آب در این شهرستانها تمرکز شده است و در نهایت امکانسنجی گذار به الگوی شبکهای مشارکتی بهعنوان راهکاری پایدار بررسی میشود. پژوهش با رویکرد کیفی و روش نظریهزمینهای (استراس و کوربین) طراحی شد. دادهها از ۴۷ مصاحبه نیمهساختاریافته با چهار گروه ذینفع (۸ مدیر ارشد، ۱۶ مدیر اجرایی، ۶ عضو هیئت علمی و ۱۷ بهرهبردار) از طریق نمونهگیری هدفمند و گلولهبرفی تا اشباع نظری گردآوری شد. تحلیل دادهها در سه مرحله کدگذاری باز (۳۱۰ کد اولیه تقلیلیافته به ۴۹ خوشه)، محوری و انتخابی انجام گرفت. براساس یافتهها مدیریت گذشته دستاوردهای محدودی در زیرساختهای سختافزاری داشته که عمدتاً کوتاهمدت و ظاهری بوده و به پارادوکس افزایش بهرهوری همراه با تشدید نابرابری توزیعی انجامیده است. همچنین یافتهها نشان دهنده آسیبهای ساختاری چندلایه شامل: رانت سیاسی، تمرکزگرایی تهرانمحور، امنیتیسازی اعتراضات، فساد در تخصیص و فرسایش سرمایهاجتماعی است که پیامدهای کلان شامل مهاجرت اجباری زیستمحیطی، رادیکالیسم خاموش، تخلیه روستاها، بیابانزایی و تضعیف مشروعیت دولت محلی در پی داشته است. در این تحقیق مقوله محوری «انسداد حکمرانی آب بهمثابه تهدید وجودی امنیتی-سیاسی» شناسایی شد که مدل پارادایمی آن، ضرورت گذار به حکمرانی شبکهای را آشکار میسازد. گذار به حکمرانی شبکهای میتواند چرخه معیوب «انسداد ← امنیتیسازی ← فرسایش» را بگسلد و مشروعیت پایدار را بازآفرینی کند. در نهایت، گذار از مدل سلسلهمراتبی رانتمحور به حکمرانی شبکهای، مسیری برای تبدیل «تهدید وجودی» به «الگوی حکمرانی تطبیقی» فراهم میآورد که میتواند اعتماد عمومی و مشروعیت سیاسی پایدار را بازآفرینی کند.
سردارنیا, خلیل اله, & رئوف, امیر. (1405). ارزیابی انتقادی امنیتی-سیاسی مدیریت منابع آب با تمرکز بر گذار به حکمرانی شبکهای: مطالعه موردی شرق استان فارس. مطالعات اقتصاد سیاسی بین الملل, (), -. doi: 10.22126/ipes.2026.13605.1819
MLA
خلیل اله سردارنیا; امیر رئوف. "ارزیابی انتقادی امنیتی-سیاسی مدیریت منابع آب با تمرکز بر گذار به حکمرانی شبکهای: مطالعه موردی شرق استان فارس". مطالعات اقتصاد سیاسی بین الملل, , , 1405, -. doi: 10.22126/ipes.2026.13605.1819
HARVARD
سردارنیا, خلیل اله, رئوف, امیر. (1405). 'ارزیابی انتقادی امنیتی-سیاسی مدیریت منابع آب با تمرکز بر گذار به حکمرانی شبکهای: مطالعه موردی شرق استان فارس', مطالعات اقتصاد سیاسی بین الملل, (), pp. -. doi: 10.22126/ipes.2026.13605.1819
VANCOUVER
سردارنیا, خلیل اله, رئوف, امیر. ارزیابی انتقادی امنیتی-سیاسی مدیریت منابع آب با تمرکز بر گذار به حکمرانی شبکهای: مطالعه موردی شرق استان فارس. مطالعات اقتصاد سیاسی بین الملل, 1405; (): -. doi: 10.22126/ipes.2026.13605.1819
)