دانشیار روابط بین الملل در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
10.22126/ipes.2026.12693.1766
چکیده
تحولات اخیر در آمریکا از جمله پس از به قدرت رسیدن مجدد دونالد ترامپ موجب شده ایده «آمریکا به مثابه یک ابرقدرت در حال افول» بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد. مدافعان این سناریو در کنار استناد به شواهد و دادههایی که ممکن است نشانه تضعیف آمریکا به نظر برسند، به تئوریهایی اتکا دارند که افت تدریجی قدرت نسبی را سرنوشت حتمی قدرتهای بزرگ میدانند. سؤال مقاله حاضر این است که آیا آمریکا در یک سراشیبی گریزناپذیر افول قرار گرفته، یا اینکه همچنان از امکان بازتولید قدرت و هژمونی خود برخوردار است. به عنوان فرضیه، به نظر میرسد اقتصاد آمریکا به دلایلی مختلف به ویژه هزینههای سنگین سیاست خارجی، با مسائلی مواجه شده که تداوم ابرقدرتی و بازسازی هژمونی آن را دشوار میکند. با این حال، افول و چرخه قدرت طی سده حاضر قطعی نیست، چراکه امکان بازسازی قدرت آمریکا وجود دارد. مقصود از هزینههای سیاست خارجی در اینجا هزینههایی است که دولت آمریکا خواسته یا ناخواسته در مسیر حفظ و توسعه نظم بینالمللی لیبرال پذیرفته است. این فرضیه ضمن اینکه به نحوی تحت تأثیر تئوری افولگرایی است، به نقد آن میل دارد. برای تأیید فرضیه، ترکیبی از دادههای کمی و کیفی مورد استفاده قرار خواهد گرفت. درباره موضوع احتمال افول یا بازسازی قدرت و هژمونی آمریکا کارهای پژوهشی متعددی به زبانهای مختلف انجام شده که از مناظر مختلف به تحلیل موضوع میپردازند. نوآوری مقاله حاضر در تبیین این نکته است که اگرچه ظرفیتهای بازسازی قدرت و هژمونی آمریکا بالاست، اما تحقق آن با سیاستی دولت ترامپ حاصل نخواهد شد. جنگ ایران این نکته را به خوبی نمایان میکند.
)